Dù tăng trưởng đã trong tầm tay

Thứ bảy - 07/10/2017 03:22

Dù mục tiêu tăng trưởng GDP trong năm nay coi như đã đạt được thì cũng nên nhìn dài hạn hơn để tiếp tục các chương trình tái cơ cấu kinh tế.

1
 
 Việc múc dầu, đào than mà một thời luôn là giải pháp thúc tăng trưởng kinh tế đã trở nên ít quan trọng. (Ảnh: Triệu Trùng Điệp)

Một trong những giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng 6,7% trong năm nay là khai thác thêm 1 triệu tấn dầu và đảm bảo mục tiêu khai thác 41 triệu tấn than. Đây là những biện pháp tức thời được Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng đưa ra trước Quốc hội hôm 9-6-2017.

Song, thực tế không như kỳ vọng. Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (TCTK) Nguyễn Bích Lâm cuối tuần rồi cho biết, dầu thô khai thác giảm 11,1% trong khi than đá khai thác chỉ tăng 1,9% trong chín tháng đầu năm so với cùng kỳ năm ngoái. Đó là sự may mắn vì theo tính toán của chính Bộ KH&ĐT, giá thành của dầu thô gần như tương đương giá bán (đều dưới 50 đô la Mỹ/thùng), trong khi than sẽ tăng tồn kho lên 13,8 triệu tấn vào cuối năm từ mức 10,2 triệu tấn vào thời điểm cuối tháng 6. Rõ ràng, việc múc dầu, đào than mà một thời luôn là giải pháp thúc tăng trưởng kinh tế đã trở nên ít quan trọng. Khai thác tài nguyên không như kế hoạch mà GDP quí 3 đã đạt mức tăng 7,46%, góp phần làm GDP tăng 6,41% trong chín tháng đầu năm 2017. Có vẻ như mục tiêu tăng trưởng 6,7% ở vào thế đạt được.

Trong báo cáo, TCTK nhấn mạnh đặc biệt đến hai cái tên đóng góp cao vào tăng trưởng là Samsung và Formosa. Theo đó, tập đoàn Samsung đầu tư mở rộng sản xuất các mặt hàng điện tử có giá trị cao; trong khi Tập đoàn Formosa dự kiến sản xuất 1,5 triệu tấn thép thô với doanh thu 16.850 tỷ đồng trong năm nay. Điều đó có thể đúng, vì, chẳng hạn Samsung tăng tốc sản xuất Galaxy Note 8 sẽ kéo theo hàng loạt hoạt động khác như xuất nhập khẩu, hậu cần, cung ứng... tăng lên. Formosa cũng vậy. Song, vấn đề nằm ở chỗ khác. Samsung hầu như nhập khẩu toàn bộ linh kiện để sản xuất rồi lại xuất khẩu nên không tạo ra giá trị gia tăng nhiều. Họ chỉ sử dụng nhân công, điện, nước và đóng một phần nhỏ tiền thuê đất và thuế (do đã được miễn giảm).
Dù mục tiêu tăng trưởng GDP trong năm nay coi như đã đạt được thì cũng nên nhìn dài hạn hơn để tiếp tục các chương trình tái cơ cấu kinh tế. Như thế mới mong có tăng trưởng cao và bền vững.

Tỷ lệ giải ngân đầu tư công trong báo cáo của TCTK cũng đáng quan tâm. Theo đó, tổng vốn đầu tư của khu vực nhà nước, vốn từ ngân sách nhà nước thực hiện trong chín tháng qua ước tính đạt 192.800 tỉ đồng, bằng 63,2% kế hoạch năm. Đây là mức giải ngân cao kỳ lạ, nếu căn cứ vào tình trạng giải ngân ì ạch suốt các tháng đầu năm. Tỷ lệ này, tuy vậy, lại không tương thích với tỷ lệ của Bộ KH&ĐT công bố tại phiên giải trình tại Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội ngày 2-10-2017 về tình hình thực hiện Luật Đầu tư công. Bộ KH&ĐT cho biết, giải ngân đầu tư vốn ngân sách nhà nước trong chín tháng đầu năm 2017 chỉ đạt 46,7% kế hoạch Quốc hội thông qua. Con số của Bộ KH&ĐT trùng với con số của Bộ Tài chính (tỷ lệ giải ngân là 46,7%) và thấp hơn nhiều so với con số của TCTK. Trong khi, đầu tư công vẫn là một trong những động lực tăng trưởng.

Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, ông Eric Sidgwick, gần đây cảnh báo lạm phát trung bình dự kiến đạt 4,5% trong năm 2017 và tiếp tục tăng lên 5,5% trong năm 2018, đều cao hơn một điểm phần trăm so với dự báo của ADB đưa ra vào tháng 4-2017. Đây là hệ quả tất yếu của việc tăng giá và phí dịch vụ giáo dục và y tế (tương ứng là 7,6% và 26,7% vào tháng 9 này so cùng kỳ, theo TCTK) và tăng lương tối thiểu 7% trong năm nay. Từ thực tế đó, ADB cảnh báo rủi ro trong nước chính là khả năng Chính phủ quyết định kích thích tăng trưởng bằng việc nới lỏng quá mức chính sách tiền tệ và tài khóa. Nợ công hiện nay đã chạm trần Quốc hội cho phép là 65% GDP, nên kỷ luật ngân sách yếu đi sẽ đe dọa quá trình củng cố tài khóa và bền vững nợ. Tương tự, bất kỳ động thái nới lỏng chính sách tiền tệ nào cũng sẽ làm trầm trọng thêm vấn đề nợ xấu vốn đã và đang là vấn đề nghiêm trọng của hệ thống ngân hàng.

Kinh tế vĩ mô đang dần ổn định dù vẫn mong manh sau rất nhiều nỗ lực nhờ Nghị quyết 11 năm 2011. Vì thế, việc ADB đưa ra cảnh báo về rủi ro vĩ mô là hết sức đáng chú ý.

“Chất” của tăng trưởng chưa thực sự được cải thiện

Trong khoảng 15 năm kể từ khi Việt Nam thực hiện tính GDP theo quí thì 2008 là năm duy nhất mà tốc độ tăng GDP (so với cùng kỳ) của quí sau không cao hơn quí trước. Tuy nhiên, 2008 lại là năm mà khủng khoảng kinh tế thế giới xảy ra và kinh tế Việt Nam rơi vào suy giảm (chủ yếu bởi các nguyên nhân nội tại). Do vậy, hiện tượng này khó mà lặp lại trong năm nay. Theo Tổng cục Thống kê (TCTK), trong năm 2017, GDP quí 1 tăng 5,15%, quí 2 tăng 6,28% và quí 3 tăng 7,46%. Và để đạt tốc độ tăng GDP cả năm 6,7% thì GDP quí 4 cần tăng 7,31% (thấp hơn con số của quí 3). Dựa trên quy luật này, chúng ta có thể dự đoán gần như chắc chắn rằng Chính phủ sẽ hoàn thành mục tiêu GDP cả năm tăng 6,7%.

Như vậy, theo báo cáo của TCTK trong chín tháng đầu năm, mặt “lượng” của tăng trưởng là tương đối tốt với sự trỗi dậy trở lại của khu vực nông nghiệp và dịch vụ. Cả số lượng thành lập mới lẫn số vốn đăng ký mới của doanh nghiệp đều tăng so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, mặt “chất” của tăng trưởng chưa thực sự được cải thiện. Năm nay dù không còn phụ thuộc nhiều vào khai thác tài nguyên nhưng tăng trưởng GDP của Việt Nam vẫn còn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI. Ngoài lợi ích tạo công ăn việc làm, khu vực này tạo ra giá trị gia tăng không nhiều cho thu nhập trong nước. Sau chín tháng, khu vực FDI có giá trị xuất khẩu tăng 21%, nhưng giá trị nhập khẩu còn tăng cao hơn, tới 26,1%. Đặc biệt, giá trị sản xuất của khu vực FDI năm nay lại phụ thuộc vào một số ít doanh nghiệp. Tức là thành tích tăng trưởng là khá nhạy cảm với kết quả kinh doanh của một vài doanh nghiệp.

Do vậy, chúng ta không nên chủ quan với thành tích tăng trưởng. Chính phủ nên kiên trì với việc cải thiện môi trường kinh doanh để thúc đẩy sự lớn mạnh của các doanh nghiệp trong nước. Đồng thời, Việt Nam nên tạo ra các khuyến khích cho khu vực doanh nghiệp trong nước tham gia đóng góp nhiều hơn vào chuỗi sản xuất của FDI và tận dụng được sự lan tỏa công nghệ từ FDI.

Kết quả tăng trưởng tốt của chín tháng đầu năm còn giúp sức ép đối với các cân đối vĩ mô được giảm nhẹ, đặc biệt là tỷ lệ thâm hụt ngân sách và nợ công so với GDP. Do đó, trong thời gian tới, Chính phủ nên ưu tiên các chính sách ổn định vĩ mô và nâng cao chất lượng tăng trưởng, thay vì thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hay thúc ép giải ngân đầu tư công. Tăng trưởng tín dụng và đầu tư công phải song hành với sự cải thiện về chất lượng và tính bền vững, không thúc đẩy với mọi giá. 
TS. Phạm Thế Anh

TBKTSG

 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 97
  •   Máy chủ tìm kiếm 3
  •   Khách viếng thăm 94
 
  •   Hôm nay 30,983
  •   Tháng hiện tại 468,556
  •   Tổng lượt truy cập 28,450,072
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru

USD 58.7082
EUR 69.4048
HKD 75.1503
JPY 52.0855
AUD 45.0116
BGN 35.5140
CAD 45.7585
CHF 59.5720
DKK 93.3002
GBP 78.8745
KRW 53.9181
SGD 43.5747
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner