Mỹ chỉ bài giương Đông kích Tây của Nga

Thứ tư - 01/11/2017 00:06

Người Mỹ cho rằng Nga chỉ cần Trung Đông để mặc cả với Mỹ trong những vấn đề quan trọng, ví dụ như Ukraine.

Nga không muốn Trung Đông?

Theo nhận định của giới phân tích Mỹ, chính sách của Nga đối với Trung Đông không nhằm mục đích đưa Nga trở thành quốc gia lãnh đạo khu vực mà nhằm sử dụng ảnh hưởng của nước này tại khu vực để mặc cả những vấn đề có ý nghĩa quan trọng với Nga.

Theo trang Geopoliticalfutures.com, Nga đang nổi lên là quốc gia "cửa trên" trong cuộc khủng hoảng Syria. Mục tiêu trên hết của Nga là sử dụng vị thế của Syria tại Trung Đông để biến thành lợi thế đối với Nga tại các khu vực mà Nga có nhiều lợi ích hơn.

Giới phân tích Mỹ thừa nhận, trong một chừng mực nào đó, Nga đã đạt được mục đích này. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ chiến lược này của Nga có đủ thành công để giúp Nga giành lợi thế tại nơi mà nước này đang quan tâm nhất là Ukraine hay không.
 
1

Nga chấp nhận hao tổn tiền của, sinh lực ở Syria chỉ vì Ukraine?

Theo đó, Nga can dự vào Syria xuất phát từ 2 lý do: Thứ nhất, để giành được đủ ảnh hưởng tại khu vực buộc Mỹ phải chấp nhận nhượng bộ Nga trong đàm phán tại các khu vực khác, đổi lại Nga chấp nhận hợp tác với Mỹ tại Syria và cho công chúng nước này thấy họ vẫn là một cường quốc.

Thứ hai, Nga ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Việc tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đang bị đẩy lùi và Chính quyền Syria do ông Assad lãnh đạo sẽ tiếp tục tồn tại dưới sự giúp sức của Nga đã tạo cho Điện Kremlin tầm ảnh hưởng lớn đối với Damascus.

Nga đang hợp tác với Saudi Arabia, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ để gia tăng ảnh hưởng tại khu vực trong ngắn hạn, mặc dù lợi ích của Nga không tương đồng với lợi ích của các nước này trong dài hạn.

Moscow đang tìm cách thiết lập một sự cân bằng cho phép Nga sử dụng một quốc gia để cân bằng với quốc gia còn lại, như vậy không quốc gia đơn lẻ nào có quá nhiều ảnh hưởng tại khu vực.

Báo Mỹ cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ là mối đe dọa tiềm tàng đối với Nga vì Ankara kiểm soát Eo biển Bosporus. Nếu Thổ Nhĩ Kỳ phong tỏa eo biển này thì sẽ ngăn Nga tiếp cận Địa Trung Hải.
 
2

Dù chiến lược là gì, Nga cũng đang thể hiện sức mạnh đáng nể tại Trung Đông

Iran ít nguy hiểm đối với Nga hơn, nhưng Nga vẫn muốn giới hạn ảnh hưởng của Tehran tại Caucasus và ngăn Iran kiểm soát quá nhiều phần lãnh thổ tại Syria.

Xuất phát từ luận điểm trên, người Mỹ nghĩ rằng Nga hợp tác với cả 2 nước để chắc chắn rằng 2 nước này có thể cân bằng lẫn nhau. Một lợi ích khác khi Nga hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ là có thể cô lập các nhóm Sunni cực đoan còn lại và ngăn chặn bất cứ sự can thiệp nào từ Saudi Arabia.

Chiến lược của Nga tại Trung Đông là duy trì quan hệ gần gũi hơn với tất cả các bên chứ không phải là xa nước này, gần nước kia.

Tuy nhiên, Nga đang theo đuổi chiến lược trên không phải vì muốn trở thành quốc gia lãnh đạo tại Trung Đông mà bởi vì Nga muốn sử dụng ảnh hưởng nhiều nhất có thể tại Trung Đông để phục vụ mục đích khác, đó là buộc Mỹ phải nhượng bộ Nga tại các khu vực.

Nếu Mỹ từ chối đề nghị của Nga, Nga ít nhất sẽ làm cho tình hình Trung Đông trở nên khó khăn hơn đối với Mỹ và làm cho Mỹ bị sa lầy tại khu vực này, dẫn tới sao nhãng tại các khu vực khác.

Ưu tiên chính của Nga là Ukraine. Nga coi can dự của Mỹ tại Ukraine trong những năm qua là thách thức đối với Nga. Moscow cho rằng nếu Mỹ tập trung vào Trung Đông và cần Nga, Mỹ sẽ phải nhượng bộ Nga tại Ukraine.

Đòn đột phá của Nga

Trong khi giới phân tích Mỹ “hạ thấp” chiến lược của Nga ở Trung Đông với lý do rằng Ukraine mới là mối quan tâm chính thì Nga vẫn âm thầm các bước đi của mình.

Quốc vương Salman của Saudi Arabia được Tổng thống Nga Vladimir Putin tiếp đón trọng thể tại điện Kremlin. Chuyến đi kéo dài ba ngày từ 4-6/10 được cả hai bên đánh giá là “chuyến công du lịch sử”, một sự kiện “mang tính biểu tượng”.

Đây là chuyến thăm “đặc biệt” vì Liên bang Nga và Vương quốc Saudi Arabia là hai phe đối lập trên chiến trường Syria từ vài năm nay. Nhưng điều đặc biệt hơn, Riyad là đồng minh chủ chốt của Washington ở trong vùng.

Chuyến đi này đã khiến người Mỹ phải băn khoăn khi lo ngại Nga có thể làm ảnh hưởng tới mối quan hệ đồng minh lâu năm với Saudi Arabia.
 
3

Quốc vương Saudi Arabia Salman (trái) và Tổng thống Nga Putin tại Điện Kremlin ngày 5/10

Với Hiệp ước Quincy, ký ngày 14/2/1945, thắt chặt quan hệ đồng minh giữa Mỹ và vương quốc dầu lửa non trẻ này, Saudi Arabia đứng vào hàng ngũ đối lập với Liên Xô.

Trên thực tế, ngay trước khi xảy ra Chiến tranh Lạnh, Saudi Arabia đã trở thành một trong những trụ cột trong chính sách đối với Trung Đông của Mỹ.

Do đó, cuộc đối đầu khá gay go ở miền Nam Yemen, được Liên Xô hậu thuẫn, và tại Afghanistan nơi lực lượng thánh chiến được hoàng gia Saoud tài trợ.

Một chút cải thiện thoảng qua khi hai miền Yemen thống nhất năm 1990 và khi Liên bang Xôviết tan rã năm 1991. Nhưng, ngay từ năm 1994, Nga nghi ngờ Saudi Arabia ủng hộ phong trào ly khai Chechnya ngay trong lòng nước này.
 
4

Lễ tiếp đón Quốc vương Salman được Nga tổ chức "hoành tráng" tại Điện Kremlin

Sau khi cuộc chiến Chechnya lần thứ hai chấm dứt vào năm 2000, Nga và Saudi Arabia lại xích lại gần nhau vì vấn đề xuất khẩu dầu lửa.

Đỉnh cao của thời kỳ lặng gió mới này được đánh dấu với chuyến công du Saudi Arabia của Tổng thống Putin vào tháng 2/2007.

Tuy nhiên, lại một lần nữa, quá trình nối lại quan hệ thân thiện giữa hai nước bị gián đoạn vào đầu thập niên 2010 vì làn sóng Mùa xuân Arab.

Trong khi Moscow cho rằng các cuộc nổi dậy trên là yếu tố gây bất ổn cho các đồng minh truyền thống tại Syria và Libya, thì Riyad lại tài trợ cho một số phong trào đối lập chống chính quyền của Tổng thống al-Assad và Gaddafi.

Chính vì vậy, chuyến thăm Moscow vào tháng 10/2017 của Quốc vương Salman khẳng định quan hệ ngoại giao song phương đi vào thời kỳ giảm căng thẳng.

Khi đón tiếp Quốc vương Salman, Tổng thống Putin muốn chứng tỏ rằng Nga có thể hợp tác với mọi nước ở Trung Đông, trong khi Saudi Arabia dường như xác nhận liên minh Mỹ không còn là sự đảm bảo cao nhất cho lợi ích của Riyad nữa, và điều này đã xảy ra từ thời Obama.

Chuyến công du cũng thể hiện ý định kìm hãm sự đột phá của Iran trong khu vực, cũng như trên bình diện quốc tế. Saudi Arabia hy vọng Nga sẽ hạn chế ủng hộ Iran.

Chính quyền Riyad tìm cách để quân nhân Iran rút hết khỏi Syria, ngăn chặn lâu dài sự hỗ trợ của lực lượng này đối với người Houthi ở Yemen và đảm bảo rằng nước Cộng hoà Hồi giáo sẽ không hùng mạnh thêm sau cuộc xung đột ở Syria.

Khiến Mỹ đau đầu

Có một lĩnh vực đáng quan tâm khác là dầu mỏ mà Nga và Saudi Arabia hiện là được coi là “đồng minh” của nhau. Đây không phải là điều thường xảy ra.

Vào cuối thập niên 2000, cả hai nước đều có những chiến lược đối lập. Một bên là Nga, không phải là thành viên Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu lửa (OPEC), đẩy mạnh khối lượng dầu xuất khẩu và chiếm thị phần thế giới để khôi phục nguồn dự trữ tài chính sau cuộc khủng hoảng năm 2008, bất chấp việc xuất khẩu nhiều khiến giá dầu sụt giảm.

Bên kia là Saudi Arabia, thuộc khối OPEC, cố ngăn chặn tình trạng xuống giá này. Vì vậy, hai nước sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới đã triển khai những chiến lược trái ngược nhau.
 
1

Tổng thống Nga Putin tiếp Hoàng thái từ Saudi Arabia tại Moscow hồi tháng 5

Mọi việc thay đổi vào năm 2014 với sự kiện Nga sáp nhập bán đảo Crimea, cuộc chiến tại vùng Donbass, giá dầu thế giới sụt giảm và phương Tây trừng phạt kinh tế Nga.

Rơi vào trình trạng suy thoái, phải đối đầu với cuộc khủng hoảng tỉ giá hối đoái, nền kinh tế Nga cần ngoại hối và vốn để bù những lỗ hổng đầu tư.

Kết quả là, trong khuôn khổ OPEC+ (OPEC và Nga), cả hai nước thống nhất về việc giảm khối lượng dầu mỏ sản xuất trên toàn thế giới từ ngày 1/1/2017.

Trong lĩnh vực năng lượng, chuyến công du của Quốc vương Salman còn nhằm mục đích chuẩn bị cho cuộc họp OPEC+, dự kiến diễn ra vào tháng 11/2017 tại Vienna (Áo), để triển hạn thỏa thuận giảm sản lượng dầu lửa sau khi thỏa thuận hiện hành hết hạn vào tháng 3/2018.

Một số kết quả khác về kinh tế trong chuyến công du của Quốc vương Salman cũng được nhấn mạnh, như xây dựng một nhà máy hoá chất của Nga tại Saudi Arabia, phát triển quỹ đầu tư Saudi Arabia tại Nga…

Câu hỏi đặt ra là liệu các khoản đầu tư 10 tỉ USD tại Nga mà Saudi Arabia thông báo năm 2015 và được tái khẳng định trong chuyến công du Moscow của Quốc vương Salman có được thực hiện hay không. Các khoản đầu tư như vậy có lẽ là một lời cảnh báo đối với Mỹ và Iran.

Trước hết, dường như Saudi Arabia muốn chứng tỏ rằng quan hệ đối tác độc quyền đã đến hồi kết thúc.

Tiếp theo, Nga có lẽ muốn tỏ ra bận tâm cân đối trục Moscow-Teheran bằng quan hệ hợp tác kinh tế với Saudi Arabia; quốc gia Hồi giáo này đang chuẩn bị cho sự kiện Hoàng tử Mohammed ben Salman, người từng đến Moscow, sẽ đăng quang tân vương Saudi Arabia.

Người Mỹ liệu có lo ngại về một liên minh Nga-Saudi Arabia đang thật sự hình thành?

Ngoài việc củng cố hợp tác về kinh tế, hai bên cũng có những động thái siết chặt mối quan hệ về quân sự mà điển hình là việc Saudi Arabia thông báo mua hệ thống tên lửa S-400 của Nga.

Đây là thỏa thuận bán trang thiết bị quốc phòng đầu tiên của Nga cho Saudia Arabia, trong khi Riyad thường chủ yếu nhập trang thiết bị theo tiêu chuẩn của NATO.

Dù các khoản giao dịch với Nga không thể so sánh với 100 tỉ USD trong hợp đồng mua vũ khí với Mỹ nhưng rõ ràng Washington đã tỏ rõ sự lo lắng.

Một trong những biểu hiện cụ thể là việc Lầu Năm Góc đột ngột thông qua kế hoạch bán một hệ thống lá chắn tên lửa THAAD cho Riyad, chỉ hai ngày sau đề nghị bán vũ khí của Nga.

Điều đáng nói, kế hoạch này trước đó đã bị Washington trì hoãn nhiều lần.

Datviet

 
 Từ khóa: Nga, kích Tây, giương Đông
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 76
  •   Thành viên online 1
  •   Máy chủ tìm kiếm 4
  •   Khách viếng thăm 71
 
  •   Hôm nay 11,974
  •   Tháng hiện tại 503,027
  •   Tổng lượt truy cập 27,826,895
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru

USD 58.4622
EUR 69.1783
HKD 74.8652
JPY 52.5621
AUD 44.5482
BGN 35.3673
CAD 46.0840
CHF 59.5277
DKK 92.9550
GBP 77.8249
KRW 53.8323
SGD 43.4050
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner