Hòa đàm Syria: Cái bẫy chết người ở Astana

Thứ hai - 06/11/2017 12:26

Nga chính thức công bố tuyên bố chung Astana về vấn đề Syria, được soạn thảo vào cuối tháng 10 vừa qua, trong đó có những điểm rất đáng chú ý.

Sau cuộc đàm phán tại thủ đô Astana của Kazakhstan hồi cuối tháng 10 vừa qua, Bộ Ngoại giao Nga đã công bố "Tuyên bố chung của Iran, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ về Hội nghị Quốc tế về Syria tại Astana từ ngày 30-31 tháng 10 năm 2017"; bao gồm 8 điểm với nội dung rất đáng chú ý.

Hồi tháng 5 vừa qua, Cộng hòa Hồi giáo Iran, Liên bang Nga và Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ là những người bảo đảm việc tuân thủ chế độ ngừng bắn ở Cộng hòa Ả Rập Syria, bao gồm 4 khu vực là: Tỉnh Idlib; phía bắc thành phố Homs; Đông Ghouta, phụ cận Damascus và phía Nam Syria, giáp với biên giới Israel và Jordan.

Bản tuyên bố đã hoan nghênh những tiến bộ trong việc thực hiện Bản ghi nhớ về việc thành lập các khu vực chống leo thang xung đột tại Cộng hòa Ả Rập Syria vào ngày 4 tháng 5 năm 2017 trong suốt sáu tháng qua; đồng thời khẳng định cam kết mạnh mẽ của 3 nước bảo lãnh đối với chủ quyền, độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Cộng hòa Ả Rập Syria.

Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh đến vai trò vô cùng quan trọng của thỏa thuận Astana, việc giảm đáng kể bạo lực trên mặt đất ở Syria là kết quả của các biện pháp nhằm tăng cường và duy trì chế độ ngừng bắn, bao gồm khởi động các khu vực leo thang và tạo ra các khu vực an ninh.

Bản tuyên bố có những nội dung đáng chú ý sau:

1. Nhấn mạnh những tiến bộ trong cuộc chiến chống khủng bố và loại bỏ các tổ chức khủng bố DAESH (IS), al-Qaeda Syria (trước đây là al-Nusra Front, hay còn gọi là Jabhat al-Nusra, hiện đã đổi tên thành Jabhat Fatah al-Sham, đang lãnh đạo liên minh khủng bố Hay’at Tahrir al-Sham-HTS).

Những thành quả trong cuộc chiến chống IS và HTS cùng với tất cả các cá nhân, nhóm, tổ chức và các thực thể khác có liên quan đến 2 tổ chức khủng bố này là kết quả của việc thành lập các khu vực giảm leo thang xung đột; khẳng định quyết tâm của 3 nước bảo lãnh về việc thực hiện tất cả các biện pháp cần thiết để tiếp tục cuộc chiến chống lại các tổ chức khủng bố trong và ngoài khu vực ngừng bắn trên.

2. Nhấn mạnh rằng, không có giải pháp quân sự cho cuộc xung đột ở Syria và vấn đề hòa bình ở Syria sẽ chỉ được giải quyết thông qua quá trình chính trị, trên cơ sở thực hiện Nghị quyết 2254 (UNSC) của Liên Hợp Quốc.
 
1
 
Cuộc chiến chống IS kết thúc, quá trình hiệp thương chính trị ở Syria sẽ diễn ra rất phức tạp với sự can thiệp của nước ngoài

Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi các bên xung đột tận dụng từ những điều kiện thuận lợi trên thực tế xuất phát từ các thỏa thuận ở Astana, tăng cường nỗ lực để thúc đẩy quá trình chính trị đang được tiến hành tại Geneva.

3. Đồng ý thảo luận đề nghị của Liên bang Nga về việc triệu tập một Đại hội đối thoại quốc gia mà phía Nga sẽ soạn thảo chương trình nghị sự cùng với các bên bảo lãnh; được triển khai song song và nhất quán với tiến trình Hội nghị Geneva của Liên Hiệp Quốc.

4. Nhấn mạnh yêu cầu các bên xung đột phải có các biện pháp xây dựng lòng tin, bao gồm việc giải phóng các tù nhân/người bị bắt cóc và bàn giao các cơ sở đang kiểm soát; cũng như xác định người mất tích để tạo điều kiện tốt hơn cho quá trình ngừng bắn và hiệp thương chính trị.

5. Nhấn mạnh sự cần thiết để tăng cường hơn nữa viện trợ nhân đạo quốc tế cho Syria, cung cấp hỗ trợ nhân đạo nhanh chóng, an toàn và không cản trở với tất cả những người tham gia, theo các điều khoản liên quan đã được nhất trí trong Bản ghi nhớ ngày 4 tháng 5 năm 2017.

6. Xác nhận lại quyết tâm của Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với các bên ở Syria tham gia hòa đàm ở Astana để tiếp tục thực hiện các điều khoản của Bản ghi nhớ ngày 4 tháng 5 năm 2017 và các quyết định khác được thông qua trước đây trong khuôn khổ định chế Astana.

7. Xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với Tổng thống Cộng hòa Kazakhstan, Ngài Nursultan Nazarbayev và các quan chức Kazakhstan về việc tổ chức hội nghị quốc tế về Syria tại Astana.

8. Quyết định giữ mức hợp tác cao tiếp theo ở Hội nghị Astana vào nửa sau của tháng 12 năm 2017.

Những điểm chưa làm rõ trong tuyên bố chung

Mặc dù Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ coi cuộc hội đàm ở Astana cuối tháng 10 vừa qua là thành công nhưng giới phân tích cho rằng, trong bản tuyên bố này có những điểm them chốt chưa được đề cập đến hoặc không được giải thích chi tiết, khiến tiến trình chính trị sau này ở Syria sẽ vô cùng phức tạp.

Điểm thứ nhất là: Quy định rõ các nhóm đối lập và khủng bố

Mặc dù có rất nhiều nhóm đối lập nhỏ lẻ ở Syria nhưng chúng cũng là con số hữu hạn, do đó, Nga và Iran, Thổ Nhĩ Kỳ phải lên danh sách các nhóm đối lập và chỉ đích danh các nhóm khủng bố cần phải tiêu diệt, tránh tình trạng khủng bố biến thành “đối lập ôn hòa”.

Trước đây Nga đã kêu gọi Mỹ phân tách khủng bố-đối lập nhưng Mỹ không làm và Nga cũng không chỉ rõ, để lại những hậu qủa lớn, ví dụ như hiện nay Mỹ kết nạp các bộ lạc Ả rập Sunni nguyên là IS vào SDF và biến chúng thành phe đối lập, đồng thời nắm quyền kiểm soát các vùng lãnh thổ mà chúng đánh chiếm được.

Mỹ đã hợp pháp hóa được một phần khủng bố IS, Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể biến khủng bố HTS thành “đối lập ôn hòa” và nghiễm nhiên để HTS và FSA nắm quyền kiểm soát cả tỉnh Idlib ở phía Tây Bắc Syria. Đến lúc đó, Nga và Syria sẽ làm như thế nào?

Điểm thứ hai là: Quy định về giải giáp các nhóm vũ trang đối lập

Trong thỏa thuận nhấn mạnh rằng, “không có giải pháp quân sự cho cuộc xung đột ở Syria và vấn đề hòa bình ở Syria sẽ chỉ được giải quyết thông qua quá trình chính trị”; tuy nhiên, không trình bày rõ về việc các nhóm vũ trang đối lập có giải giáp hay không và ai sẽ là người giải giáp (nếu có).

Theo như tuyên bố này, các nhóm vũ trang đối lập mặc dù có thể tham gia vào tiến trình chính trị, nhưng sẽ không bị giải giáp và nếu tiến trình hiệp thương bế tắc, không ai dám chắc là xung đột không tiếp tục bùng phát và sẽ có phần nguy hiểm hơn, bởi chúng có thời gian củng cố lực lượng và tăng cường vũ khí.

Sau khi đã phân tách rạch ròi các nhóm khủng bố (tiếp tục bị tiêu diệt), Nga cần phải quy định rõ thời hạn và lực lượng giải giáp vũ khí của các nhóm phiến quân đối lập (bởi đã hết khủng bố và chỉ tiến hành các biện pháp hòa bình dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc). Bởi nếu không, tình trạng cát cứ ở các địa phương sẽ tiếp tục là nguy cơ lớn làm bùng phát nội chiến.
   
1

Nếu không làm rõ các vấn đề, trong tương lai, Syria rất dễ bị chia cắt

Điểm thứ ba là: Quy định về hiện trạng kiểm soát của các bên

Trong tài liệu chỉ đề cập đến việc tiếp tục duy trì các khu vực chấm dứt xung đột nhưng không nói rõ về tương lai hoặc hướng đàm phán về tương lai của các vùng lãnh thổ đang bị các phe nhóm đối lập kiểm soát.

Nếu tiến trình chính trị lâm vào bế tắc, đây sẽ là điều khiến Syria có thể tiếp tục bị chia cắt thành các khu vực do chính phủ kiểm soát; tỉnh Idlib và phía Bắc tỉnh Aleppo do lực lượng phiến quân thân Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát (ngoài ra, còn các tỉnh al-Hasakah, Raqqa và một phần Aleppo, Deir Ezzor đang do lực lượng không được coi là đối lập và cũng không bị liệt vào danh sách khủng bố là SDF, do Mỹ hậu thuẫn kiểm soát).

Trong bối cảnh này, Nga và Syria có thể vướng vào chính cái bẫy trong thỏa thuận của mình là “không có giải pháp quân sự cho cuộc xung đột ở Syria và vấn đề hòa bình ở Syria sẽ chỉ được giải quyết thông qua quá trình chính trị”, không có cách nào đòi lại được lãnh thổ đã mất.

Điểm thứ 4 là: Quy định về việc hiện diện quân sự của nước ngoài ở Syria

Hiện nay có 3 thế lực nước ngoài hùng mạnh đang hiện diện quân sự ở Syria, trong đó chỉ có Nga được chính quyền Damascus mời sang chống khủng bố; còn Mỹ là “kẻ không ai mời mà đến”; Thổ Nhĩ Kỳ là khách “Nga mời nhưng Syria không mời”.

Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ đang hậu thuẫn cho FSA chiếm tỉnh Idlib (trên danh nghĩa đánh HTS nhưng bắt tay với chúng) và phía Bắc tỉnh Aleppo; còn Mỹ đang hậu thuẫn cho SDF chiếm 2 tỉnh Raqqa, al-Hasakah, 1 phần tỉnh Aleppo (Manbij, Kobani) và một phần tỉnh Deir Ezzor.

Mặc dù Mỹ và SDF không tham gia hòa đàm Astana (và cả Geneva) nhưng Nga cũng cần có những tuyên bố về tính bất hợp pháp của Mỹ và yêu cầu rút quân, trao trả lãnh thổ cho chính quyền Syria, sau khi đánh bại IS.

Còn về Thổ Nhĩ Kỳ, đây là vấn đề phức tạp nhất, có thể gây mâu thuẫn Nga-Syria, nếu Nga không quy định rõ và có biện pháp buộc chính quyền Ankara trao trả lãnh thổ do lực lượng phiến quân do họ hậu thuẫn kiểm soát.

 
 Từ khóa: Syria, Cái bẫy, Hòa đàm
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 75
  •   Máy chủ tìm kiếm 13
  •   Khách viếng thăm 62
 
  •   Hôm nay 16,403
  •   Tháng hiện tại 459,102
  •   Tổng lượt truy cập 27,782,970
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru

USD 59.4604
EUR 69.8184
HKD 76.1239
JPY 52.8419
AUD 44.8272
BGN 35.7205
CAD 46.3376
CHF 59.8856
DKK 93.8809
GBP 78.8029
KRW 54.4519
SGD 43.8402
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner