Prometey S-500 bảo vệ Nga trước đòn tấn công từ vũ trụ

Thứ sáu - 27/10/2017 00:34

Xin tổng hợp một số thông tin mới về S-500 qua bài viết của A.Tuchkov, chuyên gia quân sự chuyên viết cho “Svobodnaia Presa” (Nga) ngày 26/10/2017 về loại vũ khí này.

Chúng tôi có sắp xếp lại và thêm các đề mục nhỏ để tiện theo dõi.

1. Các tin mới nhất có liên quan

- Các báo Nga đưa tin: Tập đoàn "Almaz-Antey” (Nga) đã sẵn sàng sản xuất hàng loạt hệ thống phòng không- phòng chống tên lửa thế hệ mới.
 
1

Maket tổ hợp phóng của hệ thống tên lửa phòng không S-500 (Ảnh:militaryrussia.ru)

- Ngày 24/10/2017, Tư lệnh Bộ đội phòng không- phòng chống tên lửa kiêm Phó Tư lệnh Bộ đội đường không- vũ trụ Nga (VKS), Trung tướng Viktor Gumennyi tuyên bố: “Các lực lượng vũ trang Nga sẽ tiếp nhận hệ thống tên lửa phòng không mới nhất S-500 trước năm 2020.

- Trước đó, mùa hè năm 2017, Phó tổng giám đốc phụ trách chính sách công nghệ- sản xuất của tập đoàn “Almaz-Antey” Aleksandr Vedrov trịnh trọng cam kết: hệ thống tên lửa phòng không mới (S-500) sẽ được chuyển giao hàng loạt vào năm 2019.

Như vậy, về nguyên tắc, thời điểm bàn giao S-500 cho Quân đội Nga được công bố trong các tuyên bố của Tướng Gumennyi và Phó tổng Vedrov là trùng nhau- trước năm 2020 và vào năm 2019.

- Không chỉ hệ thống S-500 đã sẵn sàng để đưa vào sản xuất hàng loạt, cơ sở sản xuất cũng đã sẵn sàng.

Chính quyền Nga, do nhận thức được tầm quan trong của S-500 nên đã không tiếc tiền (riêng trong trường hợp này) chi cho dự án.

Một nhà máy chuyên sản xuất S-500 và S-400 đã được xây dựng xong - đó là Nhà máy chế tạo máy Nhizegorogski mang tên 70 năm Chiến thắng Phát xít. Kinh phi xây dựng nhà máy- 45 tỷ rúp (khoảng gần 800 triệu đôla).

Nhà máy này cũng sẽ là nhà máy sản xuất các hệ thống phòng không trong tương lai với những tính năng hiện đại hơn do “Almaz-Antey” thiết kế. Ngay trong năm sau (2018), các chuyên gia của Tập đoàn sẽ triển khai thiết kế hệ thống tên lửa phòng không mới.

Thông tin có liên quan cuối cùng: Hiện Bộ đội đường không- vũ trụ Nga đã triển khai các khóa đào tạo các chuyên gia khai thác- sử dụng S-500. Những khóa đào tạo sẽ được tiến hành tại Học viện phòng thủ không gian- vũ trụ mang tên Nguyên soái G.K. Zukov (Matxcova).

2. Phản ứng của Mỹ

Hiện chưa có phản ứng chính thức từ phía Mỹ. Nhưng hệ thống tên lửa phòng không S-500 được xếp vào lớp vũ khí khiến người Mỹ cực kỳ quan ngại. Mỹ đã nhiều lần cáo buộc Nga tráo trở vi phạm các thỏa thuận quốc tế đã công bố hoặc chưa công bố và làm nóng thêm tình hình căng thẳng trên thế giới.

Như phản ứng gần đâykhông chỉ của các tướng lĩnh mà còn của cả các nhà ngoại giao Mỹ đối với tổ hợp tên lửa chiến dịch- chiến thuật "Isknader-M”. Và cả với tên lửa siêu thanh của Nga sắp được đưa vào trang bị “Zircon”. Không còn nghi ngờ gì nữa, phản ứng trước S-500 chắc chắn cũng sẽ như vậy.

Bộ ngoại giao Mỹ đang hết sức chăm chú theo dõi liệu Nga sẽ bán S-400 (một tổ hợp vượt trội so với “Patriot” của Mỹ) cho những quốc gia nào. Nhưng S-500 còn hiệu quả (hiện đại) hơn nhiều so với S-400 (cũng của Tập đoàn “Almaz-Antey”).

Bởi vì chí ít thì “Prometey” (S-500) cũng thuộc thế hệ phương tiện kỹ thuật phòng không mới – thế hệ thứ năm. Mặc dù, tất nhiên, nó có “những tính chất kế thừa” nhất định từ S-400, cụ thể: S-500 “thừa kế” một số tên lửa của S-400 chuyên đánh chặn các mục tiêu khí động lực.

3. Một số thông tin về S-500

Có thể xác định cực kỳ ngắn gọn về các nhiệm vụ của hệ thống mới này (S-500): sử dụng tên lửa đánh chặn bắn hạ tất cả những gì đang bay. Hoặc, gần như tất cả. Đánh chặn tất cả các mục tiêu khí động lực học. Thậm chí cả những mục tiêu sẽ xuất hiện trong tương lai- trong đó có các tên lửa siêu thanh với tốc độ>5M.

Về phần đối phó với các tên lửa dạn đạo, S-500 có một số hạn chế. Chủ yếu là đánh chặn các tên lửa đạn đạo tầm trung. Nhưng trong trường hợp cần thiết, như các nhà thiết kế S-500 khẳng định, nó có thể đánh chặn cả tên lửa đạn đạo xuyên lục địa khi trong giai đoạn cuối của quỹ đạo bay, và ở một số ngưỡng nhất định – cả ở giai đoạn giữa trên quỹ đạo bay của tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.

Các đơn vị phòng không- phòng chống tên lửa được trang bị hệ thống S-500 có thể bắn hạ các vệ tinh ở quỹ đạo thấp, cũng như các phương tiện tấn công được phóng từ các phương tiện mang trên quỹ đạo.

Chức năng này là rất cần thiết, bởi vì phần lớn những hệ thống quân sự trong vũ trụ đều được bố trí trên các quỹ đạo thấp, vì ở những quỹ đạo này, các thiết bị trinh sát và liên lạc viễn thông của chúng (phương tiện mang) sẽ làm việc một cách hiệu quả nhất.

“Prometey”- trên thực tế, đó là 2 tổ hợp, mỗi một tổ hợp giải quyết một nhóm nhiệm vụ riêng của mình. Một tổ hợp chuyên đối phó với các mục tiêu khí động lực học (máy bay, máy bay lên thẳng, tên lửa có cánh, máy bay không người lái), tổ hợp thứ hai – chuyên "xử lý” các mục tiêu đạn đạo. Thành thử, có hai nhóm trang thiết bị và tên lửa.

Một thành phần cực kỳ quan trọng của tổ hợp có chức năng bắt, nhận dạng và bám mục tiêu, truyền dữ liệu về mục tiêu cho các tên lửa đánh chặn – đấy là radar được trang bị lưới ăng ten mạng pha chủ động. S-500 cũng có 2 radar.

Cự ly phát hiện mục tiêu của “Prometey” tăng 200 km so với radar của S-400, tức lên tới 800km.

Khả năng phát hiện các mục tiêu “tàng hình” được chế tạo theo công nghệ” Stealth” cũng tăng lên.

Đấy là radar “phụ trách” các mục tiêu khí động lực học. Radar thứ hai phát hiện các mục tiêu là tên lửa đạn đạo ở cự ly đến 2.000km, còn cự ly phát hiện các khối tác chiến của tên lửa đạn đạo có diện tích phản xạ hiệu dụng 0,1m2- lên đến 1.300km.

Tổ hợp “ Prometey” sử dụng một số tên lửa của S-400 “ Triumph” để đánh chặn các mục tiêu khí động học. Chúng khác nhau về cự ly hoạt động, độ cao đánh chặn, tốc độ và các tính chất động học, bởi vì mỗi kiểu tên lửa được sử dụng để tiêu diệt các lớp mục tiêu khác nhau.

Có 3 kiểu tên lửa mới được thiết kế riêng cho S-500. Tên lửa có cự ly hoạt động lớn nhất chuyên tiêu diệt các mục tiêu khí động học – đó là tên lửa — 40Н6М (nguyên văn tiếng Nga – tiếng Việt là 40N6M) — tiêu diệt các mục tiêu ở cự ly đến 600km. Còn các tên lửa 77Н6-Н và 77Н6-Н1 (Tiếng Nga) có chức năng tiêu diệt các mục tiêu đạn đạo đang bay với tốc độ đến 7km/s.

Không có nhiều thông tin về 2 kiểu tên lửa 77Н6-Н và 77Н6-Н1. Ngoài tốc độ của mục tiêu bị đánh chặn (vừa dẫn ở trên- tức 7km/s), chỉ biết rằng khối tác chiến của chúng không phải là bộc phá- nổ mảnh, mà là khối tác chiến động lực. Có nghĩa là tiêu diệt tên lửa đạn đạo hoặc các khối tác chiến đã tách bằng động năng của một cú va đập cơ học.

Theo một số nguồn đáng tin cậy thì một trong hai kiểu tên lửa nói trên được quy chuẩn với tên lửa đánh chặn của hệ thống phòng thủ chống tên lửa khu vực Matxcova là A-235 “Nudol” 53Т6М.

Với cự ly bắn 100 km, tên lửa 53Т6М có chức năng dánh chặn tầm gần. Nó có các tính năng động học và tốc độ siêu việt. khả năng chịu được lực gia tốc theo trục dọc – 210G, theo trục ngang- 90G- và đây là kỷ lục thế giới tuyệt đối .

“Prometey” cũng sử dụng tên lửa đánh chặn tầm xa tiêu diệt các mục tiêu đạn đạo. Nếu như kiểu tên lửa đánh chặn này (của S-500)có những tính năng tương tự như tên lửa đánh chặn của hệ thống phòng chống tên lửa Matxcova, thì độ cao đánh chặn của nó sẽ là vào khoảng 500km.

4. Một vài so sánh

S-500 được đưa vào trang bị là một bước nhảy vọt trong lĩnh vực đảm bảo an ninh quốc gia Nga.

Ưu điểm chủ yếu của nó- kết hợp giữa khả năng cơ động (hệ thống được lắp đặt trên khung gầm xe bánh lốp) và chức năng phòng thủ chống tên lửa.

Xét theo khả năng, S-500 không chỉ không thua kém, mà còn có một số tham số vượt trội các tổ hợp NMD của Mỹ. Và cả hệ thống phòng thủ chống tên lửa Châu Âu, cả hệ thống “Aegis”.

Hệ thống phòng thủ chống tên lửa Châu Âu- đấy là hệ thống cố định, việc di chuyển các tổ hợp trong trường hợp có những thay đổi trên bản đồ các mối đe dọa chiến lược là không thể.

Xét từ góc độ kỹ thuật “Aegis” cũng chỉ là một hệ thống “cố định”. Có nghĩa là chúng cơ động nhờ các tàu có lượng giãn nước lớn, gần như là "phần đất trên cạn biết bơi”.

Thêm nữa,mặc dù rất cồng kềnh, nhưng các hệ thống NMD của Mỹ về mặt lý thuyết cũng giải quyết các nhiệm vụ như S-400, S-500 khi đánh chặn các tên lửa đạn đạo- các tên lửa chiến dịch- chiến thuật và tên lửa tầm trung.

Với các tên lửa chiến dịch- chiến thuật thì "Aegis” đủ sức “giải quyết”. Nhưng đối với các tên lửa tầm trung, khả năng của “Aegis” có nhiều hạn chế, bởi vì tên lửa đánh chặn SM-3 chỉ có khả năng đánh chặn các tên lửa đạn đạo kiểu cũ. Và với xác xuất đánh chặn thành công <0,5 ( giá trị chính xác cụ thể không được công bố).

Có nghĩa là tên lửa đánh chặn này có cơ hội nào đó để bắn hạ một tên lửa đánh chặn khác nếu nó bay theo đúng quỹ đạo đạn đạo. Và như vậy, tổ hợp tên lửa chiến dịch- chiến thuật Nga "Iskander” không giành cho SM-3 nhiều cơ hội thành công.

Mỹ còn một hệ thống NMD nữa – THAAD được đưa vào trang bị năm 2008. Đây là các tổ hợp bố trí trên mặt đất và cũng có khả năng cơ động. Và, theo những số liệu có được, cũng giải quyết các nhiệm vụ như S-500, kẻ cả đánh chặn tên lửa đạn đạo tầm trung.

Tuy nhiên, các giải pháp kỹ thuật và điều quan trọng hơn nữa, tư tưởng chỉ đạo khi thiết kế tổ hợp này của Mỹ khác hẳn so với tổ hợp của Nga. Tập đoàn “ Lockhed Martin” đã cố gắng đa năng hóa tổ hợp tối đa với chi phí tối thiểu khi thiết kế. Một kiểu tên lửa duy nhất có chức năng tiêu diệt tất cả các lớp mục tiêu.

Một radar duy nhất chịu trách nhiệm cả phát hiện mục tiêu và dẫn tên lửa đến mục tiêu. Thêm nữa, các tính năng của tên lửa (THAAD) kém hơn (so với tên lửa Nga). Cụ thể, cự ly bắn tối đa nhỏ hơn so với tên lửa của S-500 ba lần -200 km so với 600km.

Trong quá trình thử nghiệm và trong 2 lần phóng diễn tập THAAD đã dánh chặn thành công các tên lửa đạn đạo. Nhưng vấn đề là ở chỗ trong những lần bắn thử nghiệm và diễn tập đó – mục tiêu được sử dụng cho thử nghiệm là các tên lửa được sản xuất trong những năm 60-70 của thế kỷ trước- chúng chưa hề có các thiết bị chọc thủng hệ thống phòng thủ chống tên lửa của đối phương.

Trong khi đó thì tên lửa của “Prometey” (S-500) đã có thiết bị chế áp các phương tiện tác chiến điện tử của mục tiêu bị đánh chặn.

Không phải ngẫu nhiên mà Mỹ mới đưa vào trang bị 2 đại đội THAAD. Cũng không phải ngẫu nhiên khi các đồng minh của Mỹ không muốn nhận tổ hợp THAAD mà phải là “Patriot”, mặc dù “Patriot” được thiết kế trước THAAD một thời gian tương đối lâu.

5.Kết luận

Như vậy, hệ thống tên lửa phòng không S-500 (sau khi được đưa vào tảng bị) có thể nhanh chóng được triển khai tại những khu vực cần phải bảo vệ trước các đòn tấn công tên lửa.

Đây là một tiến bộ rất đáng kể trong tình hình hiện nay, khi mà (Nga) mới chỉ có một hệ thống phòng thủ chống tên lửa duy nhất (A-135) bảo vệ thủ đô Matxcova và tỉnh Matxcova. Dù A-135 có độ tin cậy cực kỳ cao.

Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (tổng hợp)

 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 182
  •   Máy chủ tìm kiếm 14
  •   Khách viếng thăm 168
 
  •   Hôm nay 11,753
  •   Tháng hiện tại 373,388
  •   Tổng lượt truy cập 27,697,256
Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm gì nhất ở mã nguồn mở?

USD 59.6325
EUR 70.3604
HKD 76.3394
JPY 52.9643
AUD 45.0404
BGN 35.9383
CAD 46.7193
CHF 60.1437
DKK 94.4569
GBP 78.9236
KRW 54.2824
SGD 43.9541
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner