Sự thật “Một trăm gram Bộ trưởng” trong Chiến tranh Vệ quốc

Chủ nhật - 03/09/2017 05:53

Nhân kỷ niệm 76 năm ngày ra đời một Sắc lệnh “đặc biệt” tại Liên Xô hơn 76 năm trước đây, xin viết về chủ đề Vodka.

Cụ thể hơn- đó là tiêu chuẩn “ 100gr rượu” mỗi ngày cho binh sỹ trực tiếp chiến đấu trong Chiến tranh Vệ quốc.

Ngày 25/8/1941, Tổng tư lệnh tối cao I.V. Stalin đã ký Sắc lệnh № 0320 “Về việc cấp cho mỗi quân nhân trong các đơn vị đang chiến đấu tại mặt trận 100gr vodka mỗi ngày”.
 
1

Rượu được cấp cho sỹ quan, binh sỹ trong Quân đội Xô Viết cho đến năm 1945. Sau Chiến thắng Phát xít Đức và Quân phiệt Nhật Bản, các quân nhân không còn được nhận “tiêu chuẩn”vodka nữa..(Ảnh :Timophey Melnik)

Cho đến tận ngày nay, quan điểm về cấp rượu cho các chiến sỹ Hồng quân trong chiến tranh vẫn rất khác nhau. Một số thì cho rằng đó là một trong những “thuộc tính” của Chiến thắng Vĩ đại, còn số khác thì lại đưa ra kết luận là chính cái “tiêu chuẩn rượu” tai hại này là nguyên nhân dẫn đến tệ ham rượu không phải chỉ có một thế hệ đàn ông Xô Viết.

Trên thực tế thì thế nào? Tại sao một cụm từ ngắn “100gram của bộ trưởng” mỗi khi nói đến thì hầu như như ai cũng hiểu đang nói về cái gì? Và nó đã có vai trò gì trong chiến tranh?

1.  Chung rượu của Piot Đại Đế
 
2

Charka (tạm dịch là “ cốc”) thời Piot Đại Đế

Lịch sử cấp đồ uống có cồn cho binh sỹ đã có từ lâu trước khi những người Bolshevich lên nắm quyền tại Nga. Từ thời Piot Đại Đế, trong Quân đội Nga Hoàng đã áp dụng chế độ cấp cho binh sỹ các suất “ rượu lúa mì” (để Việt hóa - xin dùng từ ”rượu gạo”).

“Truyền thống” này tỏ ra rất bền vững: từ cuối thế kỷ XVIII đến tận năm 1908, mỗi hạ sỹ quan - binh sỹ tại ngũ đang tham gia chiến đấu trong Quân đội Nga vào thời chiến được cấp 3 “charka” rượu gạo mỗi tuần, còn tại các đơn vị khác – 2 “charka” /mỗi tuần.

Dung tích của mỗi “charka” (cốc nhỏ) là 160gr (có loaijn chỉ 123gr). Trong thời bình thì rượu chỉ được cấp vào các ngày lễ, nhưng không ít hơn 15 “charka”/ năm. Thêm nữa, mỗi người chỉ huy đều có quyền “châm rượu” cho những binh sỹ dưới quyền “để duy trì sức khỏe”: thường thì vào các ngày luyện tập nặng và duyệt binh trong điều kiện thời tiết quá lạnh giá hoặc khi tiết trời u ám.

Trong Hải quân Nga Hoàng cũng vậy. Chỉ khác nhau ở chỗ là lính hải quân được uống nhiều hơn. Điều lệnh hải quân thời Piot Đại đế quy định mỗi lính thủy được cấp 4 “charka” vodka/tuần, còn từ năm 1761 thì “tiêu chuẩn” được nâng lên- 1 “charka”/ngày.
 
3

Thời kỳ “luật khô” (cấm rượu)

Trong 25 năm cuối của thế kỷ XIX, các nhà y học Nga đồng loạt lên tiếng phản đối việc cấp rượu cho binh sỹ. Nhất là khi chế độ nghĩa vụ quân sự được áp dụng thay hình thức tuyển chọn: các bác sỹ Nga “phát hiện” ra rằng rất nhiều thanh niên xuất thân từ các gia đình nông dân khi còn ở ngoài “dân sự” vốn không hề biết gì đến rượu bia, nhưng sau khi giải ngũ đã là một “đệ tử Lưu Linh” thứ thiệt.

Nội dụng khuyến cáo của các bác sỹ rất dứt khoát: chấm dứt vô điều kiện việc cấp rượu trong quân đội. Nhưng giới tướng lĩnh Nga lại nghĩ khác vì cho rằng tiêu chuẩn rượu được cấp như trên là không nhiều và không thể gây những tác hại nghiêm trọng.

Nhưng trong năm 1908, giới tướng lĩnh Nga Hoàng khi tiến hành tổng kết các nguyên nhân dẫn đến thất bại trong cuộc Chiến tranh Nga-Nhật đã xác định một trong nguyên nhân đó là do các sỹ quan và binh sỹ đã lạm dụng rượu,- vì vậy Bộ Quốc phòng Nga Hoàng đã quyết định dừng thực hiện chế độ cung cấp rượu trong Quân đội. Ngoài ra, cũng cấm tiệt việc bán đồ uống có nồng độ cồn cao trong các căng tin dành cho binh sỹ.

Bộ trưởng đề xuất uống một chút cho “ấm người”

Chế độ áp dụng “luật khô” trong Quân đội kéo dài 32 năm. Người ta chỉ nhớ đến vodka vào thời kỳ căng thẳng nhất trong cuộc Chiến tranh Liên Xô- Phần lan- trong các năm 1939- 1941.

 Quân đội Xô Viết gánh chịu những tổn thất nặng không chi vì các đợt tấn công của lính biệt kích Phần Lan mà còn vì thời tiết lạnh giá khắc nghiệt – rất nhiều sỹ quan - binh sỹ bị cảm cúm, cảm lạnh .

Dân ủy Bộ quốc phòng (Bộ trưởng Quốc phòng) Liên Xô Kliment Voroshilov đau đầu tìm cách giải quyết vấn đề và chợt nhớ tới “truyền thống” “ uống một chút cho ấm người” trước đây.

Tháng 1/1940, Voroshilov đề nghị Stalin cấp cho các chỉ huy và chiến sỹ Hồng quân 100gr vodka và 50gr salo (mỡ lợn muối) mỗi ngày vì điều kiện thời tiết quá khắc nghiệt. Lãnh tụ Stalin đồng ý với đề xuất này và việc cấp rượu bắt đầu được thực hiện. Riêng đối với lính tăng thì “tiêu chuẩn rượu” được tăng gấp đôi, còn phi công - được cấp 100gr cô nhắc.

Chính vào thời gian đó, món salo được cấp được đặt tên không chính thức là “lương khô Voroshilov”, còn 100gr vodka- được gọi là “100gr bộ trưởng”. Việc cấp rượu trong Hồng quân được lệnh chấm dứt khi chiến tranh Liên Xô-Phần Lan kết thúc.

Những gram vodka chiến trường

Kinh nghiệm của Chiến dịch Phần Lan đã được áp dụng lại vào mùa hè năm 1941. Lúc này thì lý do không phải vì giá lạnh nữa àm là vì tình hình trên các mặt trận cực kỳ căng thẳng – chỉ huy và binh sỹ Hồng quân phải căng mình chiến đấu chống lại sức tấn công mạnh vượt trội của Quân Đức.

Ngày 22/8/1941, Iosif Stalin ký một quyết định mật của Ủy ban quốc phòng nhà nước (GKO- viết tắt tiếng Nga, Cơ quan nắm trong tay toàn bộ quyền lực nhà nước tối cao trong thời chiến):

Nội dung Sắc lệnh: "№ GKO -562с về việc cấp vodka cho lực lượng Hồng quân đang chiến đấu”.

Quyết định rằng, bắt đầu từ ngày 01/9/1941, cấp 100gr vodka 40 độ/ngày cho mỗi chiến sỹ Hồng quân và cán bộ chỉ huy các đơn vị tham gia chiến đấu trên tuyến tiền duyên. Chủ tịch Ủy ban quốc phòng nhà nước I.Stalin”.

Ngày 25/8/1941, Thứ trưởng quốc phòng, Trung tướng Andrey Khrulev ký Lệnh № 0320 "Về việc cấp cho quân nhân tuyến tiền tiêu trực tiếp tham gia chiến đấu 100gram vodka/ngày".

Cùng với các chiến sỹ chiến đấu trên tuyến một, các phi công làm nhiệm vụ chiến đấu, lực lượng kỹ thuật mặt đất tại các sân bay của những binh đoàn đang chiến đấu cũng được nhận khẩu phần vodka.
 
1

100 gram cho tất cả những chiến sỹ đang chiến đấu trên mặt trận . (Ảnh:  Alekandr Kapustianski)

Nguyên tắc sử dụng: ai được uống và được uống bao nhiêu

Dĩ nhiên, không ai có ý định “chuốc rượu” cho Quân đội. Giới lãnh dạo Xô Viết bám và nghiên cứu tình hình rất kỹ và trong suốt cuộc chiến tranh đã có một số lần điều chỉnh.

Từ ngày 6/6/1942, theo Quyết định củaTổng tư lệnh tối cao, việc cung cấp với số lượng lớn rượu vodka cho Hông quân bị đình chỉ. Đích thân Stalin chỉnh sửa dự thảo Quyết định được trình ký từ ngày 11/5/1942 này.

Cũng từ ngày 6/6//1942 trở đi, chỉ các quân nhân tham gia các chiến dịch tấn công mới có tiêu chuẩn rượu vodka. Những người còn lại chỉ được cấp rượu trong các ngày lễ. Đó là những ngày lễ sau:

Ngày 7 và 8/11 (Ngày Cách mạng Tháng mười), Ngày Hiến pháp (5/12), Ngày Tết (01/01), Ngày Hồng quân Liên Xô(23/2), các Ngày quốc tế lao động (01và 02/5). Ngày thể thao toàn liên bang (19/7), Ngày hàng không toàn liên bang (16/8), Ngày lễ trung đoàn (tức ngày thành lập trung đoàn).

Ngày 12/11/1942, các điều kiện để được nhận vodka lại thay đổi. Tiêu chuẩn 100gr lại được cấp cho tất cả những ai đang chiến đấu trên mặt trận tiền duyên.

Còn những người phục vụ tại hậu phương, - tức lực lượng dự bị của sư đoàn và trung đoàn, các tiểu đoàn xây dựng (tiểu đoàn thu dung, tiểu đoàn trừng phạt) đang làm việc trong tầm hỏa lực của đối phương, thương binh (nếu được bác sỹ cho phép) – được cấp 50gr/ngày. Trên mặt trận Ngoại Kapkaz, thay vì 100gr vodka, mỗi người được cấp 200gr rượu hoa quả hoặc 300gr rượu vang.

Ngày 30/4/1943, lại có nghị quyết GKO № 3272 "Về trình tự cấp vodka cho các đơn vị trực tiếp chiến đấu”:

“1. Từ ngày 3/5/1943, dừng cấp vodka hàng ngày cho bộ đội trong các đơn vị trực tieps chiến đấu.

2. Cấp 100gr vodka/ngày đêm cho mỗi người chỉ được thực hiện đối với các đơn vị tuyến tiền duyên đang tiến hành các chiến dịch tấn công, việc xác định những tập đoàn quân và binh đoàn nào thuộc diện được hưởng tiêu chuẩn này thuộc thẩm quyền của hội đồng quân sự các phương diện quân và tập đoàn quân độc lập.

3. Đối với tất cả các quân nhân khác của các đơn vị chiến đấu, việc cấp 100gr vodka/ngày đêm chỉ được thực hiện trong các ngày lễ”.

Định mức này được áp dụng đến năm 1945. Sau Chiến thăng Phát xít Đức và Quân phiệt Nhật Bản, việc cấp rượu vodka trong Quân đội Xô Viết chính thức được lệnh chấm dứt.

Những người vẫn được hưởng chế độ “ưu tiên” là các kíp thủy thủ tàu ngầm nguyên tử, trong mỗi chuyến ra khơi trực chiến, mỗi thủy thủ cấp rượu vang với định lượng 100gr/người/ ngày.

Lợi hay hại – rất khó nói

Các cựu chiến binh đi qua chiến tranh có thái độ rất khác nhau đối với “100gr bộ trưởng”. Một số thì cho rằng, một liều lượng như vậy giúp loại bỏ “stress” và làm giảm tâm lý sợ hãi, một số khác thì cho rằng rượu chẳng mang lại điều gì hay ho. Tuy nhiên, phải thấy một thực tế là không hề có chuyện ép uống ”cho hết tiêu chuẩn” . Tỷ lệ những quân nhân không nghiện thuốc cũng như không thích rượu trong chiến tranh là rất cao.

Những quy định kiểm soát cứng rắn và các quy định cấp vodka nhiều lần thay đổi theo hướng ngày càng thắt chặt hơn cho thấy là Kremlin không hề tin chút nào vào việc một “đội quân đã ngà ngà” lại có thể lập một chiến tích nào đấy.

Cũng như các tướng lĩnh Nga Hoàng, những nhà cầm quân Xô Viết cho rằng vấn nạn chủ yếu không phải là “100gr bộ trưởng”, mà là ở việc có một số binh lính và sỹ quan cố tình kéo dài “buổi lễ”.

Vào thời kỳ đầu chiến tranh, vào giai đoạn khi mà Hồng quân đang phải chịu những tổn thất rất lớn, các quân nhân nhận khẩu phần vodka căn cứ vào danh sách của từng phân đội, và như thế - những binh sỹ còn sống chia nhau khẩu phần rượu của những người đã hy sinh.

Còn trong giai đoạn kết thúc chiến tranh thì các chỉ huy lại đau đầu về một chuyện khác: một khối lượng rất lớn “rượu chiến lợi phẩm” thu được của Quân Đức, rượu “cảm ơn”nhiệt tình của những công dân các thành phố và các làng quê được những người lính Xô Viết giải phóng.

Trong Hồng Quân, kẻ lạm dụng rượu bị trừng phạt không thương tiếc: nếu một sỹ quan bị bắt gặp trong tình trạng say rượu sẽ đối mặt với nguy cơ bị giáng cấp, và thậm chí là kết thúc con đường binh nghiệp. Nhưng, mặt khác, cũng phải thừa nhận là kể cả những hình thức trừng phạt nghiêm khắc nhất không phải lúc nào cũng làm chùn tay được tất cả mọi người.

Các chuyên gia y tế cho đến tận bây giờ vẫn không thể thống nhất được với nhau là có đúng là “100gr bộ trưởng” đã có tác dụng giảm căng thẳng và quá tải hay là ngược lại - chính 100gr này đã tạo nên thói quen sử dụng rượu bia dẫn đến nghiện ngập.

Nhưng dù sao thì cũng có thể khẳng định một điều chắc chắn là những ý kiến cho rằng “100gr” là một trong những nhân tố làm nên chiến thắng cũng hoang đường không kém gì ý kiến khác cho rằng kẻ đánh bại Đức quốc xã không phải là các tướng Zukov và Rokossovski (và Hông quân va nhân dân Liên Xô, tất nhiên), mà là “Đại tướng Băng tuyết” của nước Nga.

Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (Nguồn: “ Argumenty i Fakty” 8/2017).

 
 Từ khóa: Sự thật, Một trăm gram
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 79
  •   Thành viên online 1
  •   Khách viếng thăm 78
 
  •   Hôm nay 28,987
  •   Tháng hiện tại 1,176,147
  •   Tổng lượt truy cập 26,333,917
Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm gì nhất ở mã nguồn mở?

USD 58.1290
EUR 69.7664
HKD 74.4547
JPY 52.1734
AUD 46.7241
BGN 35.6751
CAD 47.3672
CHF 60.5258
DKK 93.7746
GBP 78.5555
KRW 51.5138
SGD 43.2250
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner