Iran đủ sức hóa giải đòn kép Mỹ-Israel?

Thứ năm - 03/05/2018 13:09

Bất chấp những đe dọa của Mỹ, Iran đang gia tăng ảnh hưởng trong khu vực, đồng thời mở rộng một mặt trận khác chống lại Israel.

Màn kịch hay
 
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu mới đây đã công khai thông tin tình báo về cái gọi là tham vọng hạt nhân của Iran.
 
Đáng chú ý là nhà lãnh đạo Israel đã sử dụng PowerPoint cho buổi thuyết trình phát trực tiếp trên truyền hình ngày 30/4 về hồ sơ hạt nhân Iran.
 
Thủ tướng Israel nói rằng hàng chục nghìn trang tài liệu gần đây do các đặc vụ ở Tehran phát hiện đã chứng tỏ Iran có một chương trình vũ khí hạt nhân bí mật mang tên Dự án “Amad” mà nước này có thể đưa vào hoạt động bất kỳ lúc nào.
 
Bài trình chiếu của ông Netanyahu ngay lập tức nhận được sự tán thưởng từ các đồng minh phương Tây.
 
1

Thủ tướng Israel Netanyahu thuyết trình về chương trình tên lửa, hạt nhân bí mật của Iran hôm 30/4

Ngoại trưởng Anh Boris Johnson nói: “Phần trình bày của Thủ tướng Israel về chương trình nghiên cứu trước đây của Iran về công nghệ vũ khí hạt nhân càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục ngăn chặn tham vọng hạt nhân của Tehran thông qua những hạn chế quy định trong thỏa thuận hạt nhân”.
 
Tân Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, cựu Giám đốc CIA, thì nói rằng những tiết lộ tình báo trên không phải giả mạo và nhiều thông tin trong số đó chưa được giới chuyên gia Mỹ biết đến.
 
Tuy nhiên, một số nhà phân tích và các nước tham gia tham gia thỏa thuận này nói rằng ông Netanyahu đã trình bày những thông tin đã được biết đến từ trước và không đưa ra được bằng chứng về việc Tehran không tuân thủ thỏa thuận.
 
Giám đốc Viện nghiên cứu Chiến lược Quốc tế đồng thời là chuyên gia về không phổ biến vũ khí hạt nhân Mark Fitzpatrick nhận định:
 
“Không có gì mới trong tài liệu mà ông Netanyahu tiết lộ. Mọi thông tin trong tài liệu đó đều là những gì mà Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã có và đã bình luận”.
 
1

Ông Netanyahu từng có bài "thuyết trình" ấn tượng về mối đe dọa hạt nhân Iran trước Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 27/9/2012
 
Cùng ý kiến này, chuyên gia về không phổ biến vũ khí hạt nhân Jeffrey Lewis, đồng thời là học giả Viện Nghiên cứu Quốc tế Middlebury nói:
 
“Tất cả những gì ông Netanyahu đề cập, từ tên của một kế hoạch phát triển hạt nhân của Iran cho đến những chi tiết của kế hoạch này, đều đã được miêu tả trong báo cáo cuối cùng của IAEA về chương trình vũ khí hạt nhân của Iran. Vì vậy, không có gì mới về quy mô của chương trình đó”.
 
Tuy nhiên, cựu Đại sứ Mỹ tại Israel thời Tổng thống Barack Obama, ông Dan Shapiro, cho rằng gì mà Thủ tướng Netanyahu tiết lộ sẽ được coi là bằng chứng và sẽ “hữu ích đối với Tổng thống Trump khi ông ấy tuyên bố sẽ từ bỏ thỏa thuận hạt nhân trước thời hạn chót 12/5”.
 
Về phần mình, Tehran đã lên tiếng chỉ trích khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Bahram Ghasemi ngày 1/5 đã gọi Thủ tướng Netanyahu là một “kẻ nối dối khét tiếng”.
 
Bình luận về ý định của Thủ tướng Israel khi công bố những tài liệu trên, tờ The New York Times nhận định rằng khi đưa ra thông tin về chương trình hạt nhân của Iran, ông Netanyahu dường như muốn bắn một mũi tên trúng 3 đích.
 
2

Một bức tranh biếm họa về bài phát biểu năm 2012 của ông Netanyahu

Điều đầu tiên là nhấn mạnh “sự dối trá” của Iran để Tổng thống Trump hủy thỏa thuận hạt nhân với sự ủng hộ của Quốc hội Mỹ;
 
Thứ hai là phát tín hiệu đối với chính quyền Tehran rằng Israel có khả năng thâm nhập vào những điều tuyệt mật của Iran;
 
Và cuối cùng là phô trương một chiến thắng tình báo quan trọng do Cơ quan tình báo Mossad của Israel thực hiện.
 
Iran có đủ sức đấu Mỹ-Israel
 
Trong khi đó, tờ Financial Times cho rằng, khoảng thời gian để Tổng thống Mỹ đưa ra quyết định sắp tới về việc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran đã đạt được với sáu cường quốc, trong đó có Mỹ, vào năm 2015, dường như khó có thể trọn vẹn nếu không có sự tham gia “hòa tấu” của ông Netanyahu.
 
Thói quen của Thủ tướng Israel thường là cảnh báo thế giới rằng Tehran sắp phát triển được một quả bom hạt nhân.
 
Bài phát biểu của ông Netanyahu hôm 30/4 được đánh giá là “tỏ ra khôn ngoan” hơn hẳn màn trình diễn đầy châm biếm tại Liên hợp quốc hồi năm 2012, song vẫn mang tính cường điệu.
 
Theo Financial Times, trình bày của ông Netanyahu, điều cũng đã được Tổng thống Mỹ xác thực, về cái mà Iran có thể đã có được từ 15 năm trước, là không hợp lý về mặt địa chính trị.
 
Iran hiện đang gia tăng ảnh hưởng trong khu vực khi dụng sức mạnh bán quân sự hiệu quả và ít tốn kém - chủ yếu là Lực lượng Quds, nhóm viễn chinh của lực lượng Vệ binh Cách mạng, đồng minh Hezbollah từ Lebanon và liên minh các dân quân Shi’ite của Iraq (PMF).
 
Tehran đã xây dựng được một cầu nối lục địa từ Dãy Zagros đến Địa Trung Hải, qua Iraq tới Syria và Lebanon.
 
1

Hình ảnh được kênh NBC của Mỹ sử dụng minh họa cho ảnh hưởng của Iran tại Trung Đông

Giới phân tích phương Tây cho rằng những thành công của Iran phần lớn là nhờ các sai lầm của Mỹ và đồng minh.

Cuộc xâm lược và chiếm đóng Iraq hồi năm 2003 đã làm đảo lộn trật tự khu vực khi đưa người Shi’ite lên nắm quyền tại đây, giúp Tehran và các lực lượng ủy nhiệm ở địa phương của họ được hưởng lợi.

Quyết định rút lại sự hỗ trợ mạnh mẽ cho phe nổi dậy dòng Sunni chống lại Tổng thống Syria Bashar al-Assad ở Syria đã tạo ra một khoảng trống bị các phần tử cực đoan lấp đầy.

Iran và Hezbollah, dù rốt cuộc vẫn cần đến sự hỗ trợ của không quân Nga, ngay từ đầu đã đổ mọi thứ vào cuộc chiến ở Syria, thể hiện rõ rằng họ sẽ còn ở lại Syria lâu dài.

Dù Tổng thống Trump trong những ngày tới đây có quyết định xé bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran hay không, thì hai quốc gia Arab được phương Tây hậu thuẫn và đều nằm trong vòng ảnh hưởng của Iran là Lebanon và Iraq vẫn có thể chứng kiến những chiến thắng dành cho các lực lượng ủy nhiệm và đồng minh của Iran trong các cuộc bầu cử.

Tại Lebanon, một liên minh do Hezbollah hậu thuẫn có thể giành chiến thắng trong các cuộc bỏ phiếu vào ngày 6/5 tới.

Chính việc Hezbollah tham gia cuộc chiến ở Syria, trong đó có việc chống lại IS, đã gây danh tiếng cho lực lượng này.
 
2

Các thành viên Hezbollah duyệt binh tại Tefahta, Lebaon

Chính vì vậy, Hezbollah vốn đã có một chỗ đứng vững chắc ở Lebanon, nay còn có được một tính hợp pháp lớn hơn cho bản thân và nhà bảo trợ Iran của mình.

Tại cuộc bầu cử Iran ngày 12/5 tới (cũng là hạn cuối của Tổng thống Trump với thỏa thuận hạt nhân), Iran cũng có thể ghi được một chiến thắng nữa.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã nuôi dưỡng PMF trong nhiều thập kỷ đưa họ trở thành một Hezbollah khác, thậm chí lớn mạnh hơn rất nhiều. PMF có thể giành được quyền lực và đã cho biết kế hoạch hất cẳng Mỹ ra khỏi Iraq.

Bất chấp những đe dọa của Tổng thống Mỹ đối với thỏa thuận hạt nhân, Iran đang gia tăng ảnh hưởng của mình trong khu vực, bao gồm cả ở Syria, đồng thời mở rộng một mặt trận khác chống lại Israel.

Mối nguy hiểm thực sự là một cuộc chiến tranh giữa Israel và Iran - dù nó chỉ bắt đầu, nhưng chắc chắn là sẽ không chỉ dừng lại ở Syria.

Mỹ nhìn thấu hạn chế của Iran

Đánh giá về khả năng Iran trả đũa Israel ở Syria, hãng tin AP của Mỹ cho rằng Tehran không có nhiều lựa chọn trong bối cảnh giới lãnh đạo Iran đang phải đau đầu đối phó với tình trạng bất ổn trong nước và khả năng thỏa thuận hạt nhân với các cường quốc phương Tây bị sụp đổ.

Tehran không có lực lượng không quân hiện đại để đấu với Israel. Khả năng sử dụng tên lửa đạn đạo của Iran cũng vẫn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ khi tính đến hệ thống phòng không hiện đại của Israel, khả năng gần như chắc chắn về việc Israel sẽ đáp trả ở quy mô lớn và nguy cơ bị phương Tây xa lánh hơn nữa.

Không quân của Iran đã suy giảm sức mạnh kể từ sau Cách mạng Hồi giáo 1979. "Xương sống" của không quân Iran vẫn là những thế hệ chiến đấu cơ do Mỹ sản xuất từ thời trước cách mạng 1979 như F-4, F-5 và F-14, cùng với các thế hệ chiến đấu cơ của Pháp và Liên Xô đã "quá đát".

Phi đội của Iran không thể sánh được hỏa lực của phi đội do Mỹ cung cấp cho Israel và các nước Arab vùng Vịnh.
 
3

Tên lửa Shahab-3 của Iran

Để đối phó với điều này, Iran đã đổ tiền của vào phát triển lực lượng tên lửa đạn đạo mà nước này nói rằng nhằm ngăn chặn một vụ tấn công trực tiếp từ trên không.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, lực lượng bán quân sự theo đường lối cứng rắn dưới sự chỉ huy tối cao của Khamenei, kiểm soát lực lượng tên lửa đạn đạo có thể vươn tới Irael này.

Gần đây, đã có tiền lệ khiến Iran phóng tên lửa đạn đạo để trả thù. Ví dụ, hồi tháng 6/2017, Iran đã bắn 6 quả tên lửa nhằm vào các nơi trú ẩn của nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Syria để đáp trả vụ tấn công do IS thừa nhận tiến hành nhằm vào tòa nhà quốc hội Iran và lăng mộ của cố lãnh tụ cách mạng Iran Ruhollah Khomeini.

Trong khi đó, Israel, trong khuôn khổ hợp tác với Mỹ, cũng đã phát triển một hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng có thể bảo vệ nước này trước hỏa lực tên lửa của Iran.

Một vụ đáp trả bằng tên lửa nhằm vào Israel sẽ kéo theo sự đáp trả tức thời của phương Tây, nhất là Mỹ, vốn lâu nay đóng vai trò là "nhà bảo trợ" cho sự an toàn của Israel.
 
4

Israel đang châm ngòi cho cuộc chiến chống Iran?

Bất kỳ hành động quân sự nào sẽ khiến Iran bị cô lập hơn nữa trong bối cảnh Trump đang đối mặt với thời hạn chót 12/5 để đưa ra quyết định về thỏa thuận hạt nhân Iran.

Iran có thể dựa vào Hezbollah để trả đũa Israel song Hezbollah lại đang tham chiến ở Syria với thiệt hại quân số lên đến hàng trăm người sau các chiến dịch nhằm ủng hộ chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.

Trong khi đó, Hezbollah cũng muốn thâm nhập sâu hơn nữa vào nền chính trị Lebanon.

Việc khởi động một cuộc chiến mới có thể đe dọa nền tảng ủng hộ chính trị của lực lượng này, nhất là đối với nhóm cử tri theo dòng Hồi giáo Shi'ite ở Lebanon vốn lo ngại xảy ra một cuộc chiến thảm hại khác với Israel.

ĐVO

 
 Từ khóa: Iran, đủ sức hóa giải
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 39
  •   Máy chủ tìm kiếm 6
  •   Khách viếng thăm 33
 
  •   Hôm nay 13 279
  •   Tháng hiện tại 465 819
  •   Tổng lượt truy cập 32 203 174
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru

USD 61.2610
EUR 72.2390
HKD 78.0474
JPY 55.1975
AUD 46.5522
BGN 36.9978
CAD 48.0102
CHF 61.5070
DKK 97.1595
GBP 82.5553
KRW 57.0119
SGD 45.7684
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner