Iraq: Nỗi lo Mỹ che lấp niềm vui chiến thắng IS

Chủ nhật - 02/07/2017 06:43

Cay đắng thay, chính quyền Iraq là do Mỹ kiến tạo, chiến thắng IS là do Mỹ quyết định, vì vậy Baghdad không thể nói thẳng với Washington...

Washington đã chủ động xây dựng cơ chế xung đột quyền lực tại Iraq

Ngày 30/6, trong cuộc phỏng vấn với hãng tin CNN của Mỹ, Phó Tổng thống Iraq Ayad Allawi đã thể hiện sự thất vọng khi cho rằng nước Mỹ đã bỏ trống vai trò lãnh đạo toàn cầu và thiếu một chiến lược rõ ràng cho Trung Đông, đặc biệt là tại Iraq.

Bất chấp chiến thắng vang dội trước IS và giải phóng được Mosul, nhà lãnh đạo Iraq vẫn lên tiếng: “Đối với tôi, không thấy có một chiến lược quốc tế nào - không có chiến lược nào cho liên minh đang chiến đấu bên cạnh chúng tôi và đã giúp đỡ chúng tôi trong cuộc chiến này”.

Ông Allawi cho biết lực lượng khủng bố IS đang cố gắng liên minh với nhóm khủng bố Al Qaeda, để tạo sự thống nhất của các thế lực tà ác, song người Mỹ lại vẫn không có chính sách rõ ràng về việc sẽ làm gì và đưa vấn đề đi vế đâu.
 
1

Phó Tổng thống Iraq Ayad Allawi

“Họ vẫn chỉ mới đang xây dựng một chiến lược cho Iraq. Chưa có gì được hiện thực hoá cả”, Phó Tổng thống Iraq thể hiện sự thất vọng.

Giới phân tích cho rằng, thực ra không phải Washington chưa có chiến lược cho Trung Đông cũng như cho Iraq, mà do nhà lãnh đạo Iraq không dám nói thẳng sự thật về nỗi lo của Baghdad với chiến lược người Mỹ sẽ tiếp tục triển khai tại Iraq, sau khi Mosul được giải phóng.

Hẳn dư luận chưa quên, hồi cuối tháng 5/2017, Giám đốc Tình báo Quân đội Mỹ, Trung tướng Vincent Stewart từng nhận định: “Một khi IS bị đánh bại tại Mosul, thử thách lớn nhất cho chính phủ Iraq là hàn gắn sự khác biệt giữa chính phủ do người Shi'it chiếm đa số với người Sunni ở phía Tây và người Kurd ở phía Bắc”.

Và đây được nhận diện chính là căn nguyên của nỗi lo mà Phó Tổng thống Iraq Ayad Allawi muốn gửi gắm tới Washington qua việc nhận định Mỹ chưa có chiến lược rõ ràng cho Iraq và Trung Đông.

Sau khi nguỵ tạo chứng cứ để tấn công, lật đổ chế độ của Tổng thống Saddam Hussein, người Mỹ được cho là đã sắp đặt lại bàn cờ chính trị cho Iraq theo hướng phục vụ cho chiến lược lâu dài của họ là dùng người Kurd vẽ lại bàn cờ chính trị tại Trung Đông.

Vì vậy, trên chính trường Iraq thời hậu Saddam, vai trò của người Hồi giáo dòng Sunni bị giảm sút rất nhiều, lực lượng Hồi giáo dòng Shi'ite đã được trao nắm giữ vai trò nòng cốt trong đời sống chính trị tại Iraq thời kỳ được khai sinh dân chủ Mỹ.

Đặc biệt lần đầu tiên trong lịch sử, chính quyền trung ương tại Baghdad có sự góp mặt của đại diện lược lượng người Kurd tại Iraq.

Cơ cấu quyền lực đã được phân chia như sau: người Kurd nắm giữ vị trí Nguyên thủ quốc gia, người Hồi giáo dòng Shi'ite nắm giữ vai trò người đứng đầu Chính phủ và Quốc hội, người Hồi giáo dòng Sunni chỉ nắm giữ những vị trí thứ yếu trong các cơ quan quyền lực tại Iraq.
 
2

Niềm vui chiến thắng IS tại Mosul khi6ng thể khoả lấp nỗi lo đất nước chia cắt

Thoạt nhìn ai cũng nghĩ là Washington đã giúp tạo ra một cơ cấu hợp lý, đảm bảo cho nhà nước Iraq là đại diện cho toàn xã hội Iraq nên sẽ ổn định và có quyền lực, song thực chất người Mỹ đã tạo ra một cơ chế chính trị cực kỳ bất lợi cho Baghdad và phân rã quyền lực tại Iraq là mục đích cuối cùng của Washington.

Bởi lẽ, có thể nhận diện việc phân chia quyền lực cũng như quyền lợi giữa các lực lượng chính trị tại Iraq thời hậu Saddam chủ yếu dựa trên lợi ích đảng phái và sự tự sắp đặt với nhau giữa các phe phái trong lực lượng cầm quyền.

Điều đáng lưu ý là dù đại diện người Kurd đã tham gia chính quyền trung ương tại Baghdad, nhưng chính phủ Kurdistan (KRG)– thực thể chính trị đại diện cho khu vực tự trị miền bắc Iraq, đóng tại Erbil, lại hầu như không có sự thay đổi, gần như độc lập hoàn toàn với Bagdad. Người Mỹ đã tính toán rất kỹ điều này.

Với cơ chế phân chia như vậy, tình hình chính trị tại Iraq luôn chứa đựng rất nhiều mâu thuẫn nội tại, vì bất đồng về lợi ích luôn tồn tại và không thể hoá giải. Phân tích kỹ cho thấy đây chính là nguyên nhân tạo ra mâu thuẫn trong đời sống chính trị, tạo ra bất ổn trong đời sống xã hội, từ đó khiến cho đất nước Iraq rơi vào vô định.

Khi đời sống chính trị chứa đựng nhiều mâu thuẫn, đời sống xã hội có nhiều bất ổn, đất nước thì không phát triển, đương nhiên sẽ dẫn tới chia rẽ, phân hoá và phân rã tại Iraq. Điều đó tất yếu sẽ dẫn tới một cuộc phân chia quyền lực mới, mà việc chia tách là khó tránh khỏi. Khi đó người Mỹ sẽ tiếp tục ra tay.

Và thực tế diễn ra đúng như vậy, khi “những nhà lập pháp Iraq đã lao vào đánh nhau đưa Baghdad chìm sâu vào một cuộc khủng hoảng chính trị, mà nguyên nhân là  không biết làm thế nào để cai quản một đất nước bị chia rẽ”, theo VOA.

IS giúp Washington thực hiện nước cờ chia tách, phân chia quyền lực tại Iraq

Khi người Mỹ đang loay hoay tìm thời cơ để thực hiện việc phân chia quyền lực mới cho Iraq thì IS nổi lên và nhanh chóng chiếm được nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn tại Iraq. Khi IS tiến như vũ bão về Baghdad thì cũng đồng thời cơ mang thời cơ tới cho Washington.
 
3

Người Kurd tham gia chống IS với điều kiện cơ cấu lại qyền lực tại Iraq, mà được cho là sẽ dẫn đến chia tách quốc gia này

Mỹ đã xuất hiện bên cạnh Iraq để đánh đuổi IS nhưng không phải là sự vô tư mà đánh đổi là Baghdad phải tạo điều kiện cho lực lượng người Kurd ở bắc Iraq tham gia vào cuộc chiến này. Điều đó tạo động lực cho Erbil đặt điểu kiện với Baghdad là sau khi chiến thắng IS sẽ phải có sự cơ cấu lại quyền lực.

Trước khả năng chiến thắng IS, giải phóng Mosul ngày một đến gần, người Kurd đã nhanh chóng chuẩn bị các nước đi của mình để thực hiện yêu cầu đã nêu ra với chính quyền Iraq khi tham gia vào cuộc chiến chống khủng bố IS.

Theo Iraqi News ngày 30/3, người phát ngôn của chính phủ khu vực Kurdistan, ông Safe Guard Dizayee lên tiếng rằng đã tới lúc xúc tiến các cuộc thảo luận nghiêm túc về cuộc "ly hôn thân thiện" giữa Erbil và Baghdad.

Nhà chính trị người Kurd đã nói thẳng: "Chúng ta chỉ có thể là hai người hàng xóm tốt và đây là cách duy nhất để giải quyết tình trạng bất ổn trong đời sống chính trị tại Iraq". Đúng như Washington đã dự báo và sắp đặt.

Ông Safe Guard Dizayee lí giải cho quan điểm của mình: "Nguyên tắc đồng thuận là điều mà các phe phái tại Iraq đã đồng thuận vào năm 2003, nhưng bây giờ nguyên tắc đó không còn nữa. Bây giờ luôn là thiểu số phục tùng đa số, vì vậy ngay cả khi người Kurd có 65 ghế ở Baghdad, chúng tôi cũng luôn là những người thiểu số".
 
1

Washington đã tạo ra cơ cấu quyền lực xung đột tại Iraq nhằm phục vụ cho nước cờ của mình

Đại diện KRG kết luận : Erbil và Baghdad không thể làm việc cùng nhau được nữa. Người Kurd phải tìm kiếm một giải pháp cho sự ổn định của mình và cách duy nhất để có được điều đó là Kurdistan phải là một thực thể chính trị độc lập với Iraq.

Và ngày 7/6 vừa qua, nhà lãnh đạo người Kurd Massoud Barzani đã chính thức lên tiếng : “Tôi vui mừng thông báo rằng cuộc trưng cầu dân ý về nền độc lập cho người Kurd sẽ được tổ chức vào ngày 25/9/2017.”

Đặc biệt, cuộc trưng cầu dân ý của người Kurd sẽ diễn ra tại khu vực tranh chấp Kirkuk và 3 khu vực khác, gồm Makhmour ở miền Bắc, Sinjar ở Tây Bắc và Khanaqin ở miền Đông.

Có thể thấy rằng, khi chính quyền khu vực Kurdistan muốn “ly hôn thân thiện” với chính quyền trung ương tại Baghdad thì tình trạng vô định của nhà nước Iraq thời hậu Saddam sẽ lại tiếp tục rơi vào vòng xoáy mới.

Chính vì vậy, chính phủ Iraq đã phản đối việc người Kurd tổ chức trưng cầu dân ý và đặc biệt cảnh báo người Kurd về bất kỳ động thái nào nhằm sáp nhập khu vực giàu dầu mỏ Kirkuk của Iraq.

Tình hình đặc biệt nguy hiểm với Baghdad như vậy, song Washington đã cho thấy không những không có hành động ngăn chặn ý định của người Kurd, mà còn khẳng định điều đó là tất yếu.

"Độc lập cho người Kurd sẽ đi theo chiều hướng khi nào, chứ không phải có khả thi hay không. Vì vậy cuộc trưng cầu dân ý sắp tới là rất quan trọng", Reuters dẫn lời ông Stewart tại một phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ.
 
2

Với Washignton, việc Iraq chia tách đã là đương nhiên và sau khi chiến thắng IS thì cũng đã tới thời điểm

Như vậy, khi Iraq ca khúc khải hoàn tại Mosul thì cũng đồng thời lại phải bắt đồi diện với một nỗi lo sợ mới, đó vấn đề độc lập của người Kurd - nước cờ mà Washington sử dụng để làm tan rã Iraq và vẽ lại bàn cờ tại Trung Đông.

Nếu với IS, nỗi sợ là sự tàn bạo khiến chủ quyền quốc gia và lợi ích dân tộc bị xâm hại, thì nỗi lo đối với nước cờ của Washington còn lớn hơn rất nhiều. Đó là sự ra đời của một thực thể chính trị mới trên cơ sở xóa bỏ cả chủ quyền quốc gia và lợi ích dân tộc của Iraq -Iraq sẽ được xác lập lại một vị thế mới kém hơn rất nhiều.

Cay đắng thay, chính quyền hiện nay tại Iraq là do Mỹ đóng vai trò kiến tạo, chiến thắng IS là do Mỹ đóng vai quyết định, vì vậy Baghdad không thể nói thẳng với Washington nỗi lo còn hơn cả nỗi sợ IS - đó là hậu quả các nước cờ của Mỹ tại Iraq và Trung Đông.

Datviet

 
 Từ khóa: Iraq, Nỗi lo
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 97
  •   Máy chủ tìm kiếm 1
  •   Khách viếng thăm 96
 
  •   Hôm nay 28,739
  •   Tháng hiện tại 346,084
  •   Tổng lượt truy cập 28,327,600
Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm gì nhất ở mã nguồn mở?

USD 59.2811
EUR 69.6434
HKD 75.9245
JPY 52.1956
AUD 44.5082
BGN 35.5808
CAD 46.0901
CHF 59.4953
DKK 93.5210
GBP 80.0532
KRW 54.1558
SGD 43.8048
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner