Kurdistan’s - Catalonia: Một con đường, hai số phận

Thứ sáu - 13/10/2017 00:57

Trong khi chính quyền Tây Ban Nha dừng hoạt động của chính phủ tự trị Catalonia thì Iraq ra lệnh bắt giữ các lãnh đạo người Kurd.

Tây Ban Nha dừng hoạt động của chính quyền Catalan

Ngày 10/10, chính phủ Tây Ban Nha đã ra quyết định dừng hoạt động của chính quyền tự trị xứ Catalonia, đồng thời Chính phủ nước này yêu cầu chính quyền Catalonia giải thích làm rõ vấn đề là họ đã tuyên bố độc lập hay chưa" - Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy nói.

Việc Chính phủ Tây Ban Nha yêu cầu chính quyền Catalonia giải thích liệu họ đã tuyên bố độc lập hay chưa được coi là hành động cảnh báo rằng, Madrid có thể sử dụng Điều 155 của Hiến pháp, cho phép khả năng đình chỉ chính quyền tự trị của cộng đồng tự trị.

Theo Thủ tướng Mariano Rajoy, yêu cầu này là điều rất cần thiết cho việc tiến hành Điều 155 của Hiến pháp. Bằng cách này chính quyền Madrid muốn tạo cho người dân sự tự tin về sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.

Hành động quyết đoán của chính quyền Tây Ban Nha diễn ra trong bối cảnh đêm ngày 10/10, Thủ tướng chính quyền tự trị Catalonia là ông Carles Puchdemont đã ký bản tuyên bố về độc lập của Catalonia.

Trong buổi lễ được phát sóng trực tiếp trên kênh truyền hình 24 Horas, Thủ tướng chính quyền tự trị Catalonia Carles Puigdemont, phó Thủ tưởng Oriol Junikeras, Chủ tịch Nghị viện Carme Forcadel đã ký vào bản tuyên ngôn độc lập.

Văn kiện cũng có chữ ký của các nghị sĩ của các đảng ủng hộ nền độc lập của Catalonia "Cùng nhau vì độc lập" và "Ủng hộ sự thống nhất quốc gia" - những đảng này có vị thế đa số tuyệt đối trong Quốc hội.

Trong khi phát biểu trước Quốc hội Catalonia Thủ tướng Puigdemont cũng tuyên bố rằng, kết quả của cuộc trưng cầu dân ý diễn ra vào ngày 1 tháng 10 cho phép tuyên bố thành lập một quốc gia độc lập. Khu vực này giành được quyền để trở thành một quốc gia độc lập theo hình thức của nước cộng hòa.

Tuy nhiên, ông Puigdemont cũng đồng thời đề nghị các chính trị gia Catalonia “tạm ngừng” quá trình tuyên bố độc lập, để bắt đầu cuộc đối thoại chính thức với Madrid về vấn đề này.
 
1

Người Catalonia và người Kurd đã bỏ phiếu ủng hộ nền độc lập

Sự kiện chính quyền Madrid quyết định dừng hoạt động của chính quyền tự trị xứ Catalonia diễn ra đồng thời với lệnh bắt giữ các nhà lãnh đạo người Kurd của chính quyền Baghdad, sau cuộc trưng cầu dân ý về nền độc lập ở Khu tự trị của người Kurd Iraq.

Iraq quyết định bắt giữ các thủ lĩnh người Kurd

Hãng thông tấn quốc gia Iraq cho biết, Tòa án tối cao của nước này đã ra lệnh bắt giữ người đứng đầu Ủy ban độc lập tối cao trưng cầu dân ý về sự độc lập của Kurdistan và các thành viên của Ủy ban này, sau sự kiện chính quyền khu tự trị người Kurd Iraq (Kurdistan’s) trưng cầu dân ý về nền độc lập.

"Tòa án đã ra lệnh bắt giữ người đứng đầu và các thành viên của ủy ban tổ chức trưng cầu dân ý Kurdistan" - tuyên bố của đại diện Hội đồng Tư pháp Tối cao Iraq nêu rõ.

Ngày 25 tháng 9, cuộc trưng cầu về độc lập mà chính quyền Iraq tuyên bố là “bất hợp pháp” đã được tổ chức ở Kurdistan Iraq. Theo ủy ban độc lập tối cao về bầu cử và trưng cầu dân ý Kurd, kết quả là 92,7% cử tri đã bỏ phiếu cho nền độc lập của người Kurd ở nước này.

Chính quyền Baghdad nhấn mạnh rằng, họ sẽ không đàm phán với chính quyền khu vực về quyền tự trị cho đến khi kết quả bỏ phiếu bị bãi bỏ. Các nước láng giềng của Kurdistan (Iraq) như Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, cũng như Hoa Kỳ và Liên hợp quốc đã lên tiếng chống cuộc trưng cầu này.

Ở quốc gia láng giềng, người Kurd ở Syria cũng đã công bố thành lập Liên bang phía Bắc Syria (Rozhavy) tại ba Khu tự trị do lực lượng vũ trang của họ kiểm soát vào tháng 3 năm 2016. Tuy nhiên, chính giới Damascus cũng không công nhận khu vực người Kurd mới thành lập.

Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ cũng vô cùng lo ngại về các tay súng đòi ly khai của Đảng Công nhân người Kurd (PKK) đang tiến hành cuộc đấu tranh vũ trang ở khu vực phía Nam nước này; do đó, chính quyền Ankara cũng đã tuyên bố khả năng áp dụng các biện pháp quân sự.

Quốc gia láng giềng của Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq cũng có mối lo lắng chung, do đó, Tehran cũng quyết tâm cùng với 2 “đồng minh bất đắc dĩ” ngăn chặn việc người Kurd thành lập nhà nước.

Ở phía ngược lại, các đơn vị vũ trang của Đảng Tự do Kurdistan tuyên bố không đồng tình với quyết định của Quốc hội Iraq đưa quân đội vào các khu tự trị của họ; thậm chí người lãnh đạo dân quân ở Kirkuk (không thuộc khu tự trị người Kurd) còn tuyên bố “sẵn sàng bảo vệ thành phố, nếu quân đội Iraq xuất hiện” ở khu vực dầu mỏ thuộc tỉnh Kirkuk do người Kurd đánh chiếm từ tay khủng bố IS đã ba năm nay.

Người Kurd và Catalan sẽ khó hiện thực hóa dân ý

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy đã tuyên bố rằng Tây Ban Nha sẽ không bị chia cắt và hứa sẽ sử dụng bất kỳ biện pháp hợp pháp nào để ngăn chặn sự ly khai, bởi mất Catalonia, nước này không chỉ mất đi một ngôn ngữ và bản sắc văn hoá riêng của một vùng, mà còn đánh mất 1/5 sản lượng kinh tế và hơn 1/4 kim ngạch xuất khẩu của Tây Ban Nha.

Liên minh châu Âu và các thành viên của mình đã đưa ra lời cảnh báo đối với ông Puigdemont để ngăn chặn sự chia tách. Họ cảnh báo rằng Catalonia sẽ bị trục xuất khỏi khối và khu vực đồng tiền chung đồng euro nếu tuyên bố độc lập. Để trở lại, Catalonia sẽ phải áp dụng lại quá trình đàm phán gia nhập - một quá trình dài và đầy rủi ro.

Hơn nữa, Thủ tướng chính quyền tự trị Catalonia cũng không thể bỏ qua hàng trăm ngàn người đã biểu tình chống độc lập tại Barcelona vào cuối tuần qua. Nếu cứ xúc tiến quá trình chia tách xứ này ra khỏi Tây Ban Nha, Catalonia sẽ rất dễ rơi vào một cuộc xung đột.

Trong một bài phát biểu rất được người dân xứ này chờ đợi, Thủ tướng chính quyền tự trị Catalonia Carles Puigdemont đã kêu gọi các đảng phái kiềm chế không công bố sự độc lập của tỉnh tự trị. Thay vào đó, ông đề xuất một vài tuần trì hoãn để tạo điều kiện đối thoại với Tây Ban Nha, mặc dù chính quyền Madrid đã thẳng thừng từ chối đàm phán.
 
2

Các nhà lãnh đạo Catalonia và Kurdistan đều đã hoãn tuyên bố độc lập để đàm phán với chính quyền

Điều này làm hoán đổi trọng lượng của áp lực quốc tế từ chính quyền ly khai Catalonia sang chính phủ Tây Ban Nha, để Madrid buộc phải chấp nhận các điều khoản đàm phán tối ưu cho vùng này. Có lẽ đây là giải pháp tối ưu cho cả Madrid và Catalonia trong thời điểm hiện nay.

Tình hình của Catalonia tương tự như người Kurd theo nghĩa cả hai đều nắm giữ vai trò rất quan trọng về kinh tế. KRG đã kiểm soát các mỏ dầu ở miền bắc Iraq, đặc biệt là là trung tâm dầu mỏ ở Kirkuk, cũng vừa tham gia vào cuộc trưng cầu độc lập của người Kurd.

Tuy nhiên, tình huống của họ hoàn toàn khác biệt, thủ tướng Iraq đang phải đối mặt với áp lực nặng nề từ Thổ Nhĩ Kỳ và Iran để ngăn cản những lá phiếu của người Kurd. Tehran và Ankara đã đe dọa hành động quân sự chống lại người Kurd, nếu họ tuyên bố độc lập sau cuộc trưng cầu dân ý.

Ông Masoud Barzani, chủ tịch của KRG cho biết sau khi người dân của ông bỏ phiếu ủng hộ nền độc lập, ông sẽ đàm phán với chính phủ Baghdad để "đảm bảo các quyền của khu vực người Kurd" và cuộc đối thoại của người Kurd với chính phủ liên bang Iraq sẽ bắt đầu ở Baghdad trong vòng vài ngày tới.

Hai nhà lãnh đạo ly khai ở Barcelona và Erbil đã đưa ra một động thái tương tự nhau. Bất kể họ cho là cuộc trưng cầu dân ý là hoàn toàn hợp pháp thì họ hầu như không thể đạt được nền độc lập và thay đổi biên giới quốc gia trong năm 2017, bởi hiện họ chưa có sự ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế.

Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa Catalonia và Erbil là chính quyền của người Kurd đang được Mỹ chống lưng. Trong thời gian qua, Washington đang làm rất nhiều việc để nâng cao vị thế của người Kurd trong con mắt cộng đồng quốc tế. Do đó, rất có thể là Catalonia và Erbil sẽ trở thành câu chuyện “một con đường, hai số phận”.

Điều này chúng ta sẽ tìm hiểu trong kỳ sau với tiêu đề: “Mỹ hậu thuẫn người Kurd, Israel mới hình thành ở Trung Đông?

DVO

 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 89
  •   Máy chủ tìm kiếm 1
  •   Khách viếng thăm 88
 
  •   Hôm nay 12,406
  •   Tháng hiện tại 508,408
  •   Tổng lượt truy cập 27,135,750
Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm gì nhất ở mã nguồn mở?

USD 57.5118
EUR 67.8927
HKD 73.6925
JPY 50.6980
AUD 45.0777
BGN 34.6958
CAD 45.9470
CHF 58.5720
DKK 91.1786
GBP 75.5302
KRW 50.7732
SGD 42.2570
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner