Mỹ rút khỏi JCPOA: EU bắt tay Iran phá trừng phạt Mỹ

Thứ năm - 17/05/2018 00:47

Anh, Pháp, Đức đang bàn bạc với Iran về phiên bản JCPOA không có Mỹ và tìm biện pháp bảo vệ EU và Tehran trước lệnh trừng phạt của Washington.

EU-Iran bàn bạc về phiên bản JCPOA “không có Mỹ”
 
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố Mỹ rút khỏi “Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện” (JCPOA) hôm 08/5 và vạch ra kế hoạch tái áp đặt lệnh trừng phạt đối với Iran, đã được dỡ bỏ vào năm 2015 như là một phần của Thỏa thuận hạt nhân Iran.
 
JCPOA đã được Iran ký kết với nhóm P5 + 1 (5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Đức - đại diện cho EU) vào năm 2015. Thỏa thuận này yêu cầu Tehran duy trì chương trình hạt nhân hòa bình để đổi lấy việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt.
 
Iran đã tuân thủ đầy đủ các điều khoản của JCPOA như đã được xác minh trong 11 báo cáo kiểm tra của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) được công bố kể từ khi thành lập thỏa thuận. Tuy nhiên, Mỹ vẫn chỉ “giảm bớt” lệnh trừng phạt chứ chưa dỡ bỏ hoàn toàn.
 
Ngay từ trước khi lên thay ông Barak Obama vào tháng 1/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích kịch liệt Thỏa thuận mà người tiền nhiệm đã rất vất vả mới đạt được. Theo ông Trump, thỏa thuận của Mỹ là “một sai lầm khủng khiếp” vì không kiểm soát được chương trình phát triển hạt nhân và thu giữ nguyên liệu hạt nhân của Iran.
 
Do đó, mặc dù đã ký gia hạn hiệp định nhưng ông này đã đưa ra khoảng thời gian 120 ngày để Liên minh châu Âu và Iran sửa đổi thỏa thuận theo ý của Mỹ. Nếu không Mỹ sẽ hủy bỏ thỏa thuận này. Và quyết định rút khỏi JCPOA đã được ông đưa ra trước thời hạn chót là 12/5 tới 4 ngày.
 
Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif hiện đang thực hiện chuyến ngoại giao con thoi của mình tại Brussels, Bỉ, để xem liệu Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện năm 2015 vẫn có thể mang lại "lợi ích đầy đủ cho Iran" mà không có sự tham gia của Washington, hay không.
 
1

Sau khi rút khỏi JCPOA, Mỹ đang cô độc trong cuộc chiến trừng phạt Iran
 
Trong chuyến công du này, ông Zarif đã gặp gỡ với các bộ trưởng ngoại giao của Pháp, Đức, Anh, và trưởng chính sách đối ngoại của EU là Federica Mogherini ở “thủ đô” của EU, nhằm giúp Tehran nhận được “bảo lãnh” về JCPOA của Liên minh châu Âu.
 
Gần đây, Zarif cũng đã hoàn tất các chuyến thăm với các đối tác của mình tại Bắc Kinh và Moscow - các nước ký kết thỏa thuận năm 2015 - để xác định xem liệu Iran cóc cần quan tâm đến thỏa thuận lịch sử mà Tổng thống Donald Trump đã quyết định bãi bỏ hay không.
 
"Iran tin rằng mình đang đi đúng hướng… Tôi tin rằng đó là một khởi đầu tốt. Chúng tôi cần phải nhận được những đảm bảo theo thỏa thuận đa phương” - người đứng đầu ngành ngoại giao Iran cho biết hôm 16/5, sau cuộc hội đàm với các nhà lãnh đạo EU.
 
Đồng thời ông cũng nhấn mạnh rằng, toàn bộ cộng đồng quốc tế và các tổ chức năng lượng hạt nhân quốc tế đều chứng thực rằng, Iran không theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân, chứ không như ngoại lệ của Israel - một quốc gia mà ai cũng biết rằng có vũ khí hạt nhân nhưng không khai báo, mà cũng không bị bất cứ sự kiểm tra, kiểm soát nào.
 
EU tìm biện pháp chống Mỹ, tự bảo vệ mình
 
Tuy nhiên, các bên ký kết khác với JCPOA (gồm có Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức) đã chỉ trích quyết định đơn phương rút lui của ông Trump và đang đàm phán với chính quyền Tehran để duy trì một phiên bản mới “không Mỹ” của Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015.

EU đang cân nhắc phương án bảo vệ các công ty của mình tại Iran cũng như “các biện pháp đáp trả”, sau khi Mỹ rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015, thành viên Quốc hội Pháp là bà Delphine O tuyên bố trước Hội đồng Đại Tây Dương.

Theo vị nữ nghị sĩ Pháp này, Liên minh châu Âu đang cân nhắc một số tùy chọn; tuy nhiên, về cơ bản là EU đang tính đến 2 phương án.

“Danh mục đầu tiên đơn giản chỉ là cách chúng tôi bảo vệ những lợi ích của mình. Làm cách nào để các công ty của chúng tôi tiếp tục kinh doanh ở Iran và đầu tư vào Iran? Làm thế nào để chúng ta bảo vệ họ khỏi các lệnh trừng phạt thứ cấp?"- nhà lập pháp nói hôm 16/5.

Bà tiếp tục rằng, phương án thứ hai là phương án và cách thức đáp trả các hành động của Hoa Kỳ gây ảnh hưởng đến các công ty châu Âu và liệu EU có nên đưa ra các biện pháp ngoại giao hay không.

Bà O nhấn mạnh rằng, thông điệp mà họ muốn truyền đạt là EU cơ bản sẽ tập trung vào phương án đầu tiên và không tính đến chuyện đáp trả Mỹ. Theo bà, Liên minh châu Âu đang và Quỹ đầu tư châu Âu sẽ xem xét sử dụng các công cụ và biện pháp để bảo vệ các công ty của EU.

Hôm 15/5, Đại sứ Iran tại Đức Ali Majedi cho biết, chính quyền Tehran đã thực hiện các bước đi để thành lập một ngân hàng mới nhằm giải quyết các giao dịch với EU bằng đồng euro nhằm tránh các biện pháp của Mỹ sau khi Washington thoát khỏi thỏa thuận hạt nhân.
 
2

Iran tuyên bố không mưu cầu hạt nhân mà vẫn bị Mỹ trừng phạt, còn Israel ung dung sở hữu vũ khí hạt nhân

Majedi nói rằng việc thành lập một ngân hàng như vậy sẽ cho phép người châu Âu tiếp tục buôn bán với Iran, cũng như với Nga, cũng đang chịu các lệnh cấm vận của Mỹ. Nhà ngoại giao Iran cho rằng, ngân hàng này có thể là ngân hàng tư nhân và sẽ có trụ sở tại Đức.

Vị nữ Nghị sĩ Pháp cũng nói với rằng, ý tưởng của Tehran về việc giải quyết các giao dịch với EU bằng đồng euro là đáng xem xét, trong bối cảnh chính phủ Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt, nhưng ở một cấp độ cao hơn.

Khi được hỏi rằng, liệu sáng kiến của Iran có đáng xem xét hay không; bà O đã trả lời rằng: "Chúng tôi sẽ xem xét bất kỳ cơ chế nào cho phép chúng tôi loại bỏ đồng dollars và giao dịch bằng đồng euro, để không bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt thứ cấp của Hoa Kỳ”.

Như vậy, mặc dù là EU chưa đưa ra phương án cụ thể nhưng chắc chắn là họ sẽ chống lại quyết định của Mỹ và tiếp tục làm ăn với Iran.

Điều này cho thấy, cùng với những mâu thuẫn về vấn đề công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và chuyển Đại sứ quán Mỹ từ Tel Avip về đây, những lệch pha về quan điểm giữa Mỹ và EU đang ngày càng sâu sắc và mở rộng sang nhiều lĩnh vực.

Nếu châu Âu thành công trong việc cùng với Nga và Trung Quốc duy trì một phiên bản JCPOA không có Mỹ thì đây sẽ là cú đánh trời giáng vào uy tín và địa vị của Mỹ. Điều này cũng có thể mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử EU: “Kỷ nguyên chấm dứt phụ thuộc vào Mỹ, thoát Mỹ và bằng vai với Mỹ”.

Huy Bình / đvo

 
 Từ khóa: Mỹ, rút khỏi JCPOA
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 79
  •   Máy chủ tìm kiếm 6
  •   Khách viếng thăm 73
 
  •   Hôm nay 18 591
  •   Tháng hiện tại 420 037
  •   Tổng lượt truy cập 32 157 392
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru

USD 61.9408
EUR 73.1769
HKD 78.9065
JPY 55.8277
AUD 46.5113
BGN 37.3813
CAD 48.3422
CHF 61.9408
DKK 98.1894
GBP 83.6139
KRW 57.3853
SGD 46.1144
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner