'NATO Ả-rập' đối đầu Iran hay cách Mỹ móc túi đồng minh?

Thứ bảy - 28/07/2018 23:47

Chính quyền Trump hồi sinh ý tưởng thành lập NATO Ả-rập không hẳn vì mối đe doạ từ Iran, mà do các tay lái súng Mỹ dường như đã hết kiên nhẫn...

Mỹ quyết làm tái sinh ý tưởng thành lập NATO Ả-rập

Reuters ngày 28/7 cho hay chính quyền Trump đang lặng lẽ thúc nỗ lực tạo ra một liên minh chính trị với 6 nước vùng Vịnh, Ai Cập và Jordan, như một phần của chiến lược chống lại việc Iran mở rộng tầm ảnh hưởng trong khu vực.

"Nhà Trắng muốn có một sự hợp tác sâu rộng và chặt chẽ hơn với các quốc gia về phòng thủ, huấn luyện quân sự, chống khủng bố và các vấn đề khác như tăng cường quan hệ kinh tế và ngoại giao khu vực", theo Reuters.

Kế hoạch này - được giới chức Mỹ và các quốc gia đồng minh thuộc dòng Hồi giáo Sunni tại Trung Đông gọi là tái sinh “NATO Ả-rập” - sẽ khiến thùng thuốc súng Trung Đông ngày một nóng hơn, bởi nó sẽ làm gia căng thẳng Mỹ-Iran.
 
1

Tổng thống Trump quyết thành lập NATO Ả-rập không hẳn vì mối đe doạ của Iran mà vì kho vũ khí của Mỹ đã đầy ắp

Kỳ vọng của chính quyền Tổng thống Trump là sẽ tiến tới thành lập Liên minh Chiến lược Trung Đông (MESA), dự kiến được tuyên bố tại một hội nghị sẽ diễn ra trong 2 ngày 12-13/102018 tại Washington.

"MESA sẽ như một bức tường chống lại sự xâm lược của Iran, sự tấn công của chủ nghĩa khủng bố và sẽ mang lại sự ổn định cho Trung Đông", phát ngôn viên của Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ cho biết.

Giới chức Ả-rập Saudi từng đưa ra ý tưởng về một hiệp ước an ninh khi Tổng thống Trump thăm nước này hồi tháng 5/2017 - nơi Washington và Riyadh có một thoả thuận mua bán vũ khí với giá trị lên đến 350 tỷ USD - nhưng ý tưởng không thành.

Về phía Mỹ, các sáng kiến ​​tương tự của các chính quyền trước đây về việc thành lập một liên minh chính thức mang tầm chiến lượng với các đồng minh tại Trung Đông cũng từng được đưa ra, song đều thất bại.

Như vậy, thiết lập một lá chắn phòng thủ tại khu vực Trung Đông là chủ đề mà Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh đã thảo luận trong nhiều năm qua nhưng cuối cùng vẫn không có kết quả.

Tuy nhiên, hiện nay dường như điều kiện cho việc thành lập liên minh đã chín muồi, khi cả Washington, Riyadh và Abu Dhabi đều cáo buộc Tehran ngày càng làm mất ổn định trong khu vực, gây bất ổn ở một số quốc gia Ả-rập và đe dọa Israel.

Và Liên minh Chiến lược Trung Đông sẽ do Mỹ cùng những người khổng lồ vùng Vịnh là Ả-rập Saudi và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất làm nòng cốt, và mục đích là tăng cường khả năng trong đối đầu với Iran.

Lập NATO Ả-rập để đấu Iran hay là cách Mỹ móc túi đồng minh?

Nhận xét về ý tưởng thành lập Liên minh Chiến lược Trung Đông, một quan chức cấp cao của Iran cho rằng cách tiếp cận này sẽ không mang lại kết quả, ngoài việc làm sâu sắc thêm khoảng cách giữa Iran và các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông.
 
2

Thỏa thuận 350 tỷ USD có nguy cơ trở thành bánh vẽ

Theo giới phân tích, nhận định của quan chức Iran hoàn toàn có cơ sở, bởi chỉ cuộc "khủng hoảng Qatar" đã kéo dài tới 13 tháng mà vẫn bế tắc, Ả-rập Saudi và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất vẫn chưa bình thướng hoá quan hệ với Qatar.

Trong khi đó Qatar, dù là đồng minh của Mỹ nhưng lại là đối tác chiến lược của Iran và cuộc khủng hoảng Qatar cũng khởi phát từ nguyên nhân là quan hệ mật thiết giữa Doha và Tehran.

Điều đó cho thấy Liên minh Chiến lược Trung Đông đã có rào cản ngay từ khi biến ý tưởng thành lập sang xác lập cơ chế liên kết và báo trước sự thất bại tiếp theo hoặc NATO Ả-rập sẽ không thể hoạt động đúng tiêu chí, tôn chỉ và mục đích. 

Tuy nhiên, dường như đó không phải là điều Washington lo ngại, bởi theo giới phân tích, việc tái sinh ý tưởng thành lập NATO Ả-rập của chính quyền Trump thực ra không hẳn là thành lập một liên minh hùng mạnh đủ khả năng đối đầu Iran.

Mục đích của Washington được cho là nhằm móc túi các đồng minh giàu có tại vùng đất giàu tài nguyên-nhiều khói lửa này. Do đó, thành lập một liên minh dựa trên nền tảng những mâu thuẫn lại trở thành điều hay cho Mỹ. Tại sao vậy?

Có thể thấy rằng, chuyến xuất ngoại đầu tiên của Tổng thống Trump tới Trung Đông đã mang lại kết quả ngoài mong đợi của Washington, khi ông đã mang về cho nước Mỹ thoả thuận mua bán vũ khí với Ả-rập Saudi lên tới 350 tỷ USD trong 10 năm.

Trong đó 100 tỷ USD sẽ được thực hiện ngay trong năm 2017. Nhưng đến nay đã hơn 1 năm, giá trị thực hiện của thoả thuận giữa Riyadh và Washington chỉ được công bố là 15 tỷ USD cho hợp đồng mua bán hệ thống phòng thủ THAAD.

Phần còn giá trị lại của thoả thuận là quá lớn và nếu không có phương thức kích hoạt thực tế và phù hợp thì có thể "đơn đặt hàng" 350 tỷ USD của Riyadh là "cái bánh vẽ" lớn nhất trong lịch sử mua bán vũ khí của Washington.
 
3

Dù kích hoạt khủng hoảng Qatar, song lượng vũ khí Mỹ bán được cũng rất khiêm tốn

Dù trong "bão khủng hoảng", Qatar có hợp đồng mua F.15 của Mỹ với trị giá 12 tỷ USD, thì nó cũng quá nhỏ nhoi so với gì Mỹ kỳ vọng trong việc hiện thực hoá thoả thuận 350 tỷ với Ả-râp Saudi.

Rồi sau đó, kịch bản khủng hoảng chính trị tại Li-băng nhằm tạo ra một vòng xoáy nguy hiểm tại Trung Đông cũng không giúp Washington có thêm nhiều hợp đồng đáng kể, trong khi kho vũ khí của Mỹ đang đầy dần.

Việc thúc đẩy khả năng mua sắm của các đồng minh trong NATO qua yêu cầu nâng chi tiêu cho quốc phòng lên 2% GDP đã không được như mong đợi của Washington dù vị tổng thống doanh nhân hết hù doạ rồi giận dỗi, thậm chí viết thư năn nỉ.

Trong khi đó, quan hện liên Triều nhanh chóng được cải thiện, mở ra cơ hội hoà bình trên bán đảo Triều Tiên, khiến cho thị trường vũ khí tại Đông Bắc Á trở nên ảm đạm với Mỹ hơn bao giờ hết.

Các thị trường béo bở như Trung Á, Tây Nam Á và Đông Nam Á thì dường như ngày càng chuộng vũ khí của Nga hơn vì giá cả và tính năng kỹ thuật phù hợp, khiến cho thị phần của vũ khí Mỹ dần bị thu hẹp.

Trong bối cảnh đó, rõ ràng quay sang "làm nóng Trung Đông" là nhất cử lưỡng tiện và việc thành lập NATO Ả-rập là cách thúc đẩy việc mua bán vũ khi tại thị trường này một cách tốt nhất.

Tổng thống Trump từng "rung chà" rằng, nếu Mỹ rời bỏ căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar thì sẽ có tới 10 nước tại Trung Đông sẵn sàng bỏ tiền xây dựng căn cứ và mời quân đội Mỹ đến đồn trú. Song cho đến nay chưa thấy "cá nào nhảy".

Thậm chí tại Iraq, các đồng minh còn quyết ngăn chặn Mỹ lập căn cứ quân sự thường trực trên lãnh thổ nước này. Điều đó cho thấy, việc đưa vũ khí Mỹ đến Trung Đông khi không có chiến tranh toàn diện là rất khó.
 
1

Căn cứ không quân Mỹ tại Al Udeid ở Qatar

Không những vậy, thiết lập các căn cứ quân sự thường trực ở nước ngoài chỉ giúp Mỹ đưa vũ khí đến địa bàn đồn trú, chứ không kích thích đồng minh mua sắm vũ khí. Bởi quân đội Mỹ đồn trú được hiểu là giúp bảo trợ an ninh cho đồng minh.

Vì vậy, chính quyền Trump đã xúc tiến việc thành lập Liên minh Chiến lược Trung Đông. Khi tham gia vào NATO Ả-rập, các đồng minh buộc phải mua sắm vũ khí và việc mâu thuẫn trong nội bộ liên minh càng tạo động lực cho việc mua sắm.

Bởi khi tham gia vào một liên minh lỏng lẻo thì việc mua sắm vũ khí luôn mang "mục đích kép" là chống kẻ thù và đề phòng cả đồng minh. Điều này thể hiện rõ nhất qua các thách thức giữa Ả-rập Saudi và Qatar, nhưng Mỹ không chủ động dàn hoà.

Có thể thấy chính quyền Trump hồi sinh ý tưởng thành lập NATO Ả-rập không hẳn vì mối đe doạ từ Iran hay khủng bố, mà là sức ép từ ngay trong lòng nước Mỹ. Đó là "các tay lái súng Mỹ" dường như đã hết kiên nhẫn với vị tổng thống doanh nhân.

Do vậy, NATO Ả-rập được thành lập không hẳn để đấu với Iran mà dường như đó chỉ là một cách Washington móc túi đồng minh mà thôi.

ĐVO

 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 91
  •   Máy chủ tìm kiếm 14
  •   Khách viếng thăm 77
 
  •   Hôm nay 9 446
  •   Tháng hiện tại 260 397
  •   Tổng lượt truy cập 33 505 799
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru

QUẢNG CÁO TRÁI
Banner