Pháp đã qua mặt Nga trong ván cờ Libya

Thứ năm - 03/08/2017 09:24

Paris đã có một nước đi đa tác hiệu, trở thành thực thể nắm giữ những quân cờ quan trọng của bàn cờ chính trị trị của Libya trong tương lai...

Theo VOA đưa tin, cuộc gặp giữa Thủ tướng chính phủ Libya được Liên Hợp Quốc hậu thuẫn Fayez al-Sarraj và Tư lệnh Quân đội Quốc gia Libya Khalifa Haftar tại Paris ngày 27/7 vừa qua, đã đưa đến kết quả là hai bên đã đồng ý đình chiến và tổ chức bầu cử tại Libya.

Phát biểu sau cuộc hội đàm, đại diện lực lượng đang kiểm soát miền đông Libya khẳng định: "Chúng tôi cam kết ngừng bắn và không được sử dụng vũ lực vì bất kỳ mục đích nào, ngoài hành động phục vụ cho chính sách chống khủng bố”.

Là người đã tổ chức cuộc gặp gỡ và chủ trì các cuộc hội đàm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết Paris đã “tạo thuận lợi nhất cho một thỏa thuận chính trị" tại Libya, sau khi đại diện hai lực lượng chính đang kiểm soát hai miền đông – tây Libya gặp nhau ở La Celle Saint-Cloud.
 
1

Thủ tướng chính phủ Libya được LHQ hậu thuẫn Fayez al-Sarraj và Tư lệnh Quân đội Quốc gia Libya Khalifa Haftar đã gặp nhau tại Paris

Ngay sau đó, Uỷ ban soạn thảo Hiến pháp cho Libya, gồm 60 thành viên được thành lập từ năm 2014, đã thông qua một dự thảo, mở đường cho Quốc hội Libya chuẩn thuận tổ chức trưng cầu dân ý về thể chế chính trị cho Libya.

Rõ ràng, tình hình hỗn loạn của đất nước Libya thời hậu Gaddafi đã có cơ hội được kiểm soát và bàn cờ chính trị cho Libya cũng đã bước vào giai đoạn sắp đặt vị trí cho những quân cờ.

Với kết quả này, dường như Pháp đã chính thức qua mặt Nga trong ván cờ Libya - một thực thể đã được hái quả ngọt và từng được kỳ vọng là trung tâm hoà giải duy nhất cho Libya.

Thứ nhất, Pháp đã thực sự trở thành trung tâm hoà giải cho Libya, trong khi Nga vẫn chỉ là trung gian hoà giải tiềm năng cho các phe phái kình chống nhau tại đất nước này.

Hẳn dư luận còn nhớ, ngay sau khi không được Toà án Tối cao Libya công nhận tính pháp lý, Chính phủ Libya đóng tại Tripoli được LHQ hậu thuẫn (GNA) đã nhanh chóng kết nối với Nga và ngày 25/4, Đặc phái viên của Tổng thống Nga đã có mặt tại Tripoli.

Trong cuộc gặp có tính bản lề với Thủ tướng GNA Serraj​, Đặc phái viên Nga, Thứ trưởng Ngoại giao Mikhael Bogdanov, cho biết Moscow mong muốn giải quyết cuộc khủng hoảng tại Libya thông qua đối thoại chính trị giữa các phe phái đang kiểm soát hai miền đông - tây của đất nước này.

Về phần mình, Thủ tướng Serraj đề nghị phía Nga tận dụng các mối quan hệ của nước này với các bên đối nghịch tại Libya nhằm can thiệp để chấm dứt sự leo thang quân sự ở miền Nam Libya.

Người đứng đầu GNA cũng bày tỏ mong muốn tận dụng được những kinh nghiệp của Nga trong các lĩnh vực quân sự và an ninh.

Điều đó cho thấy, Moscow đã được lực lượng chính trị kiểm soát miền Tây Libya gửi gắm kỳ vọng từ chính trị, kinh tế, quân sự đến ngoại giao quốc tế.

Trong khi đó lực lượng chính trị kiểm soát miền Tây Libya cũng ngày càng gia tăng tầm ảnh hưởng với Kremlin, nhằm củng cố vị thế tốt nhất cho mình, khi tiến trình chính trị cho một nhà nước Libya thống nhất được thúc đẩy.
 
2

Pháp đã là trung tâm hoà giải cho các phe phái tại Libya

Trước diễn biến như vậy, giới phân tích đã nhìn nhận rằng dường như thời - thế đang đưa Moscow trở thành đạo diễn cho ván cờ Libya và Tổng thống Putin sẽ có những nước cờ nhằm hiện hoá cho vai trò ấy.

Tiếc là từ đó đến nay, Nga đã không có những động thái thể hiện rõ ràng vai trò của mình, Moscow chưa thể tổ chức được cuộc gặp gỡ trực tiếp nào giữa lực lượng đang kiểm soát hai miền đông - tây Libya nhằm tìm ra những tương đồng - cơ sở cho việc hoà giải giữa các bên.

Khi Tập đoàn Rosneft của Nga hút những thùng đầu thô đầu tiên từ các giếng dầu tại Libya do lực lượng thân Nga kiểm soát thì chính quyền mới của Pháp đã thực hiện những nước đi căn bản định hình cho bàn cờ chính trị của Libya trong tương lai.

Khi bộ đôi Fayez al-Sarraj - Khalifa Haftar gặp nhau tại Paris và đồng thuận về những bước đi đầu tiên cho việc tái kiểm soát tình hình, tiến tới thống nhất đất nước, thì đó được xem như là lời cảnh báo cho Moscow : Nga đã đánh mất cơ hội trở thành đạo diễn chính thức ván cờ Libya.

Thứ hai, Pháp đã tìm ra giải pháp phù hợp nhất để xoá rào cản từ vị thế và vai trò của tướng Khalifa Haftar đối với việc sắp đặt lại bàn cờ chính trị tại Libya

Toà án Tối cao Libya không công nhận tính hợp pháp của Chính phủ Libya được LHQ hậu thuẫn chỉ vì thực thể chính trị này chưa được Hạ viện tại Tobruk chuẩn thuận, mà nguyên nhân là chưa thống nhất được vị thế của tướng Haftar trong một chính phủ đoàn kết dân tộc, theo VOA.

Lực lượng Quân đội Quốc gia Libya (LNA) của Tư lệnh Haftar ngày càng chiếm ưu thế trên chiến trường, qua đó vị thế của vị tướng này cũng được nâng lên và vai trò của ông càng trở nên quan trọng hơn với ván cờ Libya.

Tuy nhiên, khi một bàn cờ chính trị cho Libya không thể sắp đặt được chỉ vì vị thế và vai trò của tướng Haftar thì vô hình trung nhà lãnh đạo này lại trở thành rào cản chính cho vấn đề hoà giải giữa hai thế lực chính trị kiểm soát Libya.

Khi một cá nhân đã trở thành rào cản cho tiến trình chính trị của một quốc gia, thì dù cá nhân đó có quan trọng như thế nào cũng sẽ tới lúc bị vô hiệu hoá vai trò. Điều này rất mạo hiểm với Moscow, nếu chỉ tập trung tầm ảnh hưởng vào Khalid Haftar.

Chỉ cẩn Tripoli và Tobruk thoả thuận được vị thế cho tướng Haftar thì những bế tắc trong tình hình chính trị cho Libya sẽ có cơ hội được tháo gỡ và đó khi tầm ảnh hưởng của Moscow tại Libya sẻ bị thu hẹp rất nhiều. Paris đã nhìn thấy điều này.

Sau khi nắm quyền, chính phủ mới tại Pháp đã ngay lập tức xem xét lại quan điểm của Paris về cuộc xung đột Libya và đây là lần đầu tiên Paris có tín hiệu thay đổi trong chính sách đối với Libya thời hậu Gaddafi, theo Reuters.

Ngày 19/5, chính quyền Tổng thống Macron đã công khai kêu gọi "Libya cần phải xây dựng một đội quân quốc gia dưới sự kiểm soát của chính phủ dân sự, với sự tham gia của tất cả các lực lượng chống khủng bố trên khắp đất nước, bao gồm cả lực lượng của tướng Haftar", lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Pháp Romain Nadal.

Khi Pháp tạo điều kiện cho bộ đôi Fayez al-Sarraj - Khalifa Haftar gặp nhau trong toà lâu đài ở La Celle Saint-Cloud  để bàn bạc, thống nhất về những bước đi căn bản cho hoà giải, hoà hợp tại Libya thì "rào cản Haftar" dường như không còn nữa.  

Thứ ba, Pháp đã vô hiệu tác hại của “yếu tố Gaddafi” đối với tình hình chính trị tại Libya, sau khi Saif al-Islam Gaddafi được trả tự do

Theo giới phân tích, dù Paris chậm một nước đi so với Moscow, song những tác giả hỗ trợ lật đổ Gaddafi chưa hoàn toàn mất vai trò với Libya, bởi Paris vốn có kết nối với LNA - nòng cốt của lực lượng đang kiểm soát miền đông Libya.

Tuy nhiên, ngày 11/6, khi Hạ viện Libya tại Tobruk ra quyết định ân xá và trả tự do cho Saif al-Islam Gaddafi thì mọi việc gần như chấm hết với phương Tây. Vấn đề xoay quanh lập trường của các thực thể chính trị đang kiểm soát Libya đối với Saif al-Islam Gaddafi.
 
1

Tác hiệu của "yếu tố Gaddafi" đối với đời sống chính trị tại Libya đã giảm thiểu sau các nước đi của Paris

Chính phủ tại Tripoli được LHQ hẫu thuẫn vẫn coi Saif là một tội phạm hình sự, sau khi một toà án tuyên án tử hình vắng mặt đối với ông ta vào năm 2015 .Song với quyết định ân xá của mình, thì Hạ viện Libya đã coi Saif al-Islam Gaddafi là công dân tự do của Libya.

Như vậy, với lực lượng kiểm soát miền đông Libya thì Saif al-Islam Gaddafi là một công dân Libya tự do, còn phương Tây và lực lượng thân phương Tây kiểm soát miền tây Libya thì Saif al-Islam Gaddafi là tội phạm, thậm chí là tử tù.

Mà để kết nối thống nhất 2 lực lượng kiểm soát miền đông và miền tây Libya thì rõ ràng phải thống nhất trong “vấn đề Saif al-Islam Gaddafi”. Như vậy, ván cờ chính trị lại có thêm rào cản mới là hậu duệ của Gaddafi, khiến tình hình càng thêm phức tạp.

Song Tổng thống Macron đã tìm ra biện pháp gỡ nút thắt của vấn đề, đó là xoay quanh vị thế và vai trò của tường Haftar. Bởi dù mâu thuẫn với nhau, song hai lực lượng chính đang kiểm soát Libya có một điểm chung là chống lại chế độ Gaddafi.

Do vậy, việc trả tự do cho Saif al-Islam Gaddafi thực ra chỉ là một mưu tính chính trị của lực lượng chính trị tại Tobruk, chứ không hẳn Saif được xem là một quân cờ tiềm năng cho ván cờ chính trị tại Libya với xu thế hiện nay.

Khi vai trò và vị thế của tướng Haftar được khẳng định, rào cản quan trọng nhất cho việc thống nhất đông - tây Libya bị gạt bỏ, tạo điều kiện cho một bàn cờ chính trị thống nhất tại Libya dần được xác lập, điều đó khiến cho tác hiệu từ nước đi "trả tự do cho Saif al-Islam Gaddafi" sẽ trở nên vô hiệu.

Có thể thấy rằng, Paris đã có một nước đi đa tác hiệu đối với ván cờ Libya, biến phương Tây từ chỗ chỉ nắm được "kẻ trọc đầu" sau khi GNA bị từ chối công nhận địa vị pháp lý, trở thành thực thể nắm giữ những quân cờ quan trọng của bàn cờ chính trị tại Libya trong tương lai.

Datviet

 
 Từ khóa: Pháp, qua mặt Nga
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 121
  •   Máy chủ tìm kiếm 3
  •   Khách viếng thăm 118
 
  •   Hôm nay 8,010
  •   Tháng hiện tại 447,435
  •   Tổng lượt truy cập 27,074,777
Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm gì nhất ở mã nguồn mở?

USD 57.2721
EUR 67.3577
HKD 73.3505
JPY 50.9017
AUD 44.8784
BGN 34.4307
CAD 45.7481
CHF 58.4708
DKK 90.4601
GBP 75.5190
KRW 50.6405
SGD 42.2267
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner