"Sự cố giáo dục" do đâu?

Chủ nhật - 29/04/2018 05:47

Những "sự cố giáo dục" gần đây chính là hồi chuông cảnh tỉnh về tình trạng văn hóa học đường đang biến đổi theo chiều hướng tiêu cực.

Hội thảo khoa học quốc tế tổ chức tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TPHCM với chủ đề "Văn hóa học đường đại học Việt Nam trong thời kỳ phát triển và hội nhập" đã quy tụ nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước như Mỹ, Nauy, Nhật Bản.

Thầy cô ngộ nhận về quyền lực

PGS-TSKH Trần Ngọc Thêm nhìn nhận xã hội Việt Nam ngày nay có nhiều thay đổi: từ văn hóa ổn định chuyển sang hướng phát triển, kinh tế chỉ huy sang kinh tế thị trường, tăng cường dân chủ, xây dựng nhà nước pháp quyền nhưng các mục tiêu giáo dục vẫn không thay đổi. Triết lý giáo dục vẫn giữ nguyên nên tính bảo thủ của văn hóa trước các biến động xã hội dẫn đến những "sự cố giáo dục" đang xảy ra ngày một nhiều trong văn hóa học đường và văn hóa xã hội hiện nay.
 
1

GS-TSKH Trần Ngọc Thêm chia sẻ tại hội thảo

Việc quá đề cao vai trò người thầy xung đột sâu sắc với thực tế là nghề giáo viên (GV) có thu nhập vào loại thấp nhất, "chuột cùng sào mới vào sư phạm" nhưng phải lãnh trách nhiệm trở thành hình mẫu lý tưởng cho học sinh (HS) về mọi phương diện. Hệ quả là một bộ phận thầy cô ngộ nhận về quyền lực của mình dẫn đến hiện tượng quái đản như trường hợp cô giáo lớp 11 ở huyện Nhà Bè không nói suốt 3 tháng đứng lớp, cô giáo lớp 3 ở Hải Phòng bắt học sinh súc miệng bằng nước vắt từ giẻ lau bảng… Quan hệ kinh tế thị trường và quá trình dân chủ hóa dẫn đến những phản ứng quá đà của một bộ phân phụ huynh, HS như HS lớp 8 ở Bến Tre bóp cổ cô giáo, HS lớp 12 ở Quảng Bình đâm thầy giáo, PH tát cô giáo ngay tại lớp học ở Hải Phòng, PH bắt cô giáo phải quỳ xin lỗi 40 phút tại Long An…

Chạy đua... học thuộc lòng

Ông Thêm nêu lên thực trạng văn hóa học đường Việt Nam: Nền giáo dục truyền thống của Việt Nam tập trung truyền dạy kiến thức và rèn luyện lối sống tuân phục, tri thức chỉ được tiếp thu thụ động bằng phương pháp lấy thầy làm trung tâm. Con ngoan theo nghĩa "vâng lời", trò giỏi theo nghĩa "thuộc bài" là mục đích phấn đấu và con đường đến thành công của HS-SV, trở thành triết lý giáo dục thực tế của xã hội Việt Nam truyền thống.
 
2

Các đại biểu quốc tế trao đổi bên lề hội thảo

Mục tiêu trên thực tế vẫn là thi đỗ để lấy bằng, vẫn là phải được điểm cao, có địa vị cao trong xã hội. Hệ quả là người quản lý muốn có nhiều trò thi đỗ, điểm cao; thầy cô nhồi nhét kiến thức, bệnh thành tích lan tràn, dạy thêm học thêm trở thành vấn nạn, học trò chịu áp lực lớn, gần đây nhất là một học sinh học giỏi nhảy lầu tự tử. Giả dối cũng lan tràn, đỉnh điểm là vụ Đồi Ngô ở Bắc Giang (tệ nạn quay cóp trong thi cử ở bậc phổ thông), sao chép trong tiểu luận, luận văn gặp không ít ở bậc ĐH và sau ĐH…

Để đáp ứng được mục tiêu có địa vị cao trong xã hội, HS đua nhau học lên cao: trong kỳ thi THPT quốc gia 2017 có tới 75% thí sinh tốt nghiệp THPT dự thi để đăng ký xét tuyển ĐH (trong khi vào những năm 80, số HS học ĐH ở Mỹ là 45%, ở Nhật là 38%, ở Pháp là 25%, ở Đức là 19%). Hệ quả là trong đội quân thất nghiệp ở Việt Nam, thanh niên và người có trình độ cao chiếm số lượng lớn (năm 2017 có 20 vạn cử nhân thất nghiệp).

Hướng đến giỏi theo nghĩa thuộc bài nên SGK ở mọi cấp phổ thông đến ĐH đòi hỏi phải ngắn gọn, học trò đòi ngắn gọn, nhà trường đòi ngắn gọn để... học thuộc lòng. Mọi đề thi kể cả tự luận đều có đáp án, mọi sáng tạo khác với đáp án đều bị điểm kém...

Cách mạng 4.0 thách thức nền giáo dục

GS.TS. Võ Văn Sen, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM cho rằng cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đem đến nhiều điều hay, nhiều cơ hội nhưng cũng tạo ra vô vàn thách thức cho giáo dục đại học. Thách thức lớn nhất của công nghệ 4.0 sẽ tạo ra "người lao động", những người máy ngày càng thông minh với trí tuệ nhân tạo. Công nghệ 4.0 xâm nhập vào giáo dục làm thay đổi việc dạy và học trong các trường ĐH.

Cụ thể sinh viên có thể học theo nhịp độ riêng của mình với việc tiếp cận nhiều thông tin, tri thức chỉ bằng vài cái nhấp chuột, không gian học tập không còn bó hẹp trong 1 lớp học, 1 trường học, 1 thành phố hay 1 quốc gia vì thế SV phải được trang bị năng lực tổng hợp và giải quyết các vấn đề phức tạp, đa lĩnh vực, đa văn hóa. Phương pháp sư phạm cũng cần có sự thay đổi, cần hướng đến sự liên kết đa chiều giữa thầy – trò – chủ đề học tập chứ không truyền tải kiến thức 1 chiều đến SV.

Ông Sen cũng nhấn mạnh: Trước ngưỡng cửa cách mạng công nghiệp 4.0 xây dựng văn hóa học đường ĐH đặc biệt cần chú ý đến sự phát triển trí tuệ, tình cảm và nhân cách của SV. Người thầy cũng cần tham gia vào việc rèn luyện phẩm chất của SV qua các phương pháp hướng dẫn trong nội dung khoa học và trong chính nhân cách của người thầy.

NLĐ

 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 68
  •   Máy chủ tìm kiếm 10
  •   Khách viếng thăm 58
 
  •   Hôm nay 13 204
  •   Tháng hiện tại 477 931
  •   Tổng lượt truy cập 32 215 286
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru

USD 61.5945
EUR 72.1826
HKD 78.4663
JPY 56.0383
AUD 46.3868
BGN 36.9117
CAD 47.8181
CHF 62.1351
DKK 96.9000
GBP 82.4874
KRW 56.8997
SGD 45.7918
QUẢNG CÁO TRÁI
Banner