Triều đại Gaddafi mới ở Libya, Nga xoá cờ Mỹ-phương Tây?

Thứ bảy - 17/11/2018 09:51

Khi Moscow giúp đưa Saif al-Islam Gaddafi trở lại đời sống chính trị Libya thì cũng đồng nghĩa chính thức xoá ván cờ của Washington và đồng minh...

Nga có kế hoạch đưa con trai nhà lãnh đạo Gaddafi trở lại đời sống chính trị Libya

Theo Sputnik ngày 13/11, Phó Thủ tướng chính phủ Nga Sergei Prikhodko cho hay: "Nga không can thiệp vào cuộc xung đột Libya, nhưng quan tâm tới chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Libya, nên Nga liên hệ với tất cả các phe phái chính ở Libya".

Trong khi đó, người đứng đầu Nhóm Liên lạc Nga về giải quyết vấn đề Libya Lev Dengov cho rằng các diễn viên chính trong bàn cờ chính trị Libya hiện nay khó có thể xây dựng được nền tảng chung cho đời sống chính trị Libya thời hậu Gaddafi.

"Vấn đề nổi cộm là người Libya không quyết định được đối tác của họ là ai. Họ liên tục thay đổi lập trường. Đó là sai lầm chết người của các phe phái ở Libya và các nước phương Tây", ông Dengov nhấn mạnh.
 
1

Người đứng Nhóm liên lạc Nga về Libya Lev Dengov

Đặc biệt nhà chính trị Nga đã tiết lộ rằng Moscow vẫn liên lạc thường xuyên với Saif al-Islam Gaddafi - con trai cố Tổng thống Muammar Gaddafi - người theo Moscow là không thể thiếu trong việc kiến tạo hòa bình cho Libya.

"Saif đang suy nghĩ tích cực và có thể nói rằng Saif sẽ là một người tham gia quá trình chính trị ngày nay, theo cách này hay cách khác, vì một lý do đơn giản là có rất nhiều người Libya ủng hộ chế độ Gaddafi đang kỳ vọng vào Saif".

Đây là lần đầu tiên Nga cho biết quan điểm cụ thể về vấn để Libya và cũng là lần đầu tiên Moscow tiết lộ về mối liên hệ với nhân vật quan trọng nhất của chế độ Gaddafi mà Mỹ-phương Tây rất sốt ruột muốn biết tông tích sau khi ông được trả tự do.

Saif al-Islam là 1 trong 9 người con của cố lãnh đạo Muammar Gaddafi. Sau khi chế độ Gaddafi bị lật đổ vào tháng 11/2011, Saif đã bị bắt giữ tại miền nam Libya, sau ba tháng chạy trốn quân nổi dậy.

Trước sự kiện đó, phương Tây được cho là đã thở phào nhẹ nhõm bởi đó như là kết thúc tàn khốc cho người từng được coi là nhân vật thừa kế đại tá Gaddafi. Vì tầm ảnh hưởng của Saif nên phương Tây đã tìm cách xoá bỏ ông nhằm tránh hậu hoạ.

Và chiêu trò luật pháp hoá chính trị đã được sử dụng, khi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), ra cáo buộc Saif phạm tội ác chống lại loài người với trách nhiệm trong việc đàn áp các cuộc biểu tình phản đối tại Libya năm 2011.

Lực lượng bắt giữ Saif đã được yêu cầu trao ông ta lại cho ICC để buộc người đàn ông này phải đối mặt với một phiên toà xét xử tội ác chiến tranh. Tuy nhiên, người Libya đã từ chối trao Saif cho định chế pháp lý quốc tế này.

Năm 2015, toà án của chính quyền Libya được phương Tây hậu thuẫn đã xử Saif tử hình vắng mặt. Tin tức về Saif bị nhạt nhoà dần trong một đất nước Libya hỗn loạn, song với phương Tây thì mối nguy vẫn chưa được hoá giải khi Saif bặt vô âm tín.

Bỗng dưng ngày 11/6, lực lượng đối nghịch với phương Tây tại Libya - Hạ viện Libya đóng tại thành phố cảng Tobruk - trả tự do cho Saif al-Islam Gaddafi, “bởi Saif đã là một công dân tự do của Libya”.

Saif được khôi phục quyền công dân trong bối cảnh Libya hỗn loạn là lời cảnh báo cho phương Tây về chế độ Gaddafi, song họ bất lực vì người Libya không có niềm tin với họ. Nay thì mối nguy Saif đã hiển hiện khi quân cờ này nằm trong tay Nga.

Liệu Moscow có thành công với việc tái lập triều đại Gaddafi, hoá giải lời nguyền Gaddafi giúp phương Tây?

Kể từ khi lật đổ chế độ Gaddafi và đưa Libya vào vòng xoáy bất ổn không ngừng, Mỹ-phương Tây và các thế lực chống lại Gaddafi đã thực hiện nhiều ván cờ, đi nhiều nước cờ nhưng tình hình tại Libya ngày càng tồi tệ hơn.

Nhiều hội nghị quốc tế về Libya đã được tổ chức nhưng Nga luôn vắng bóng. Song tới Hội nghị Palermo diễn ra ngày 12-13/11/2018 ở Italy thì Nga đã tham dự và dẫn đầu phái đoàn là Thủ tướng Medvedev, dù Tổng thống Putin là người được mời.

Tuy nhiên, tại Hội nghị Palermo, Moscow không có đề xuất mới mà cho rằng Thỏa thuận Skhirat là cơ sở duy nhất khả thi để đạt được thỏa thuận dài hạn cho Libya như đã nêu trong Nghị quyết 2434 của HĐBA LHQ.

Nhưng bên lề Hội nghị Palermo thì giới chức Nga đã chủ động tiết lộ thông tin động trời liên quan tới "tội phạm Saif al-Islam Gaddafi" mà phương Tây đang săn lùng và khẳng định đây là nhân tố không thể thiếu cho hoà bình của Libya.

Điều này cho thấy dường như Moscow đang quyết tâm đưa Saif al-Islam Gaddafi trở lại đời sống chính trị Libya và tái lập triều đại Gaddafi. Liệu Saif có cơ hội và Moscow có thành công?

Theo giới phân tích, ngay lần đầu tiên xuất hiện trong tiến trình kiến tạo hoà bình cho Libya mà Nga đã làm lộ nhân tố Saif al-Islam Gaddafi, chứng tỏ Moscow đã tính toán rất kỹ nước cờ của mình và xác suất thành công là khá cao.
 
1

Hội nghị Palermo - Sự kiện chính trị ngoại giao quốc tế về Libya đầu tiên có Nga tham dự

Thứ nhất, đối với nội tình Libya. Lực lượng ủng hộ Saif al-Islam Gaddafi hiện nay nhiều hơn bất cứ lực lượng chính trị nào khác tại Libya. Điều đó đồng nghĩa khi được trao cơ hộ, Saif sẽ có quyền và có lực, chứ không chỉ biểu tượng hoà giải của Libya.

Theo Foreign Policy Journal, hơn 1 triệu người Libya ủng hộ Gaddafi đang lưu vong tại Ai Cập và khoảng hơn 300.000 người đang phiêu bạt ở trung Đông - nghĩa là một lực lượng tương đương 1/4 dân số Libya - sẵn sàng trở về, nếu Saif được tạo cơ hội.

Thực ra, việc đặt vấn đề Saif al-Islam Gaddafi là nhân tố duy nhất có thể mang lại hoà bình cho Libya đã được chính giới truyền thông phương Tây đề cập từ lâu, ngay  khi ông ta còn chưa được thả tự do và trước khi người dân Libya thể hiện ý nguyện.

Bởi Saif từng được coi là nhà chính trị cấp tiến có thể đưa đất nước Libya sang một giai đoạn phát triển mới, khi ông ta đứng về phe cải cách và sẵn sàng đối đầu với cha mình để thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân Libya và hạn chế kiểm soát truyền thông.

Theo nhận định của BBC, nếu như không có cuộc nổi dậy năm 2011 của các bộ tộc ở miền Tây chống lại chính phủ, có thể đất nước Libya sẽ có hướng phát triển khác và Saif sẽ là nhân vật trung tâm của một nền chính trị mới tại Libya.

Trong khi đó, cả lực lượng đang kiểm soát miền đông Libya và chính phủ Đoàn kết Quốc gia Libya được phương Tây chống lưng đang kiểm soát miền tây Libya đều không đủ uy tín để có thể trở thành trung tâm đoàn kết quốc gia Libya.

Còn với Moscow, cả hai lực lượng này dù thân Nga hay thân Mỹ cũng đều có những rào cản cho việc đặt niềm tin chiến lược, bởi đó đều là lực lượng chống Gaddafi và đều từng được phương Tây chống lưng.

Họ tìm đến Nga chỉ vì thất vọng với phương Tây, còn Nga kết nối với họ vì điều đó giúp Nga được hái quả ngọt tại Libya. Tuy nhiên để tạo một thế cờ mới thì đó chưa phải là những nhân tố thực sự đáng tin cậy, vì vậy Nga chọn Saif al-Islam Gaddafi.
 
3
 
Tất cả các lực lượng chính tại Libya hiện nay đều từng được phương Tây chống lưng

Thứ hai, với phản ứng của phương Tây. Dù là "tội phạm" song Saif al-Islam được cho là không gặp phản ứng quá bất lợi từ các cường quốc phương Tây, nếu "Thái tử nhà Gaddafi" trở lại chính trường Libya giữa thời hỗn loạn.

Còn nhớ dịp kỷ niệm tròn 6 năm nổ ra cuộc nội chiến Libya, ngày 15/2/2017, Tạp chí Foreign Policy Journal (FPJ) chuyên phân tích về chính sách đối ngoại của Mỹ, đã nhận định Saif là người duy nhất giúp phương Tây không mất vị thế tại Libya.

Bởi lẽ, trước khi nổ ra cuộc nội chiến, chế độ Gaddafi đã hợp tác rất tốt với CIA và các cơ quan tình báo phương Tây trong việc tấn công tiêu diệt các nhóm khủng bố trong khu vực - Gaddafi được xem là kẻ thù trực diện của Al-Qaeda.

Sự hợp tác đó đã giúp cho Mỹ và Libya ổn định được khu vực Bắc Phi và kiểm soát được lượng người di cư vào châu Âu. Trong khi hiện nay vấn đề dân di cư vẫn là ác mộng với phương Tây, nhất là EU.

Bên cạnh đó là tư tưởng và hành động của Saif trước khi chế độ Gaddafi bị lật đổ khiến ông ta được xem là người có thể trung hoà ảnh hưởng từ cả phương Tây lẫn hiệu ứng chính trị trong nước, trong đó có cả lực lượng đã vấy máu Gaddafi.

Saif từng được xem là người thừa kế sự nghiệp của cha mình trong việc quản lý và lãnh đạo đất nước, do vậy dù không có vị trí chính thức trong chính phủ Libya, nhưng ông ta luôn được coi là người có ảnh hưởng nhất với nhà lãnh đạo Gaddafi.

Saif đã tham gia vào các cuộc đàm phán dẫn đến việc chế độ Gaddafi từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân. Saif là nhân vật trung gian giúp giải thoát cho 6 bác sĩ Bungari bị buộc tội làm lây nhiễm HIV cho nhiều trẻ em ở Libya.

Saif đã tham gia thương lượng bồi thường các cho gia đình của những nạn nhân trong vụ khủng bố trên chuyến bay 103 của hãng Pan Am bị đánh bom và nổ tung trên bầu trời ở Lockerbie, Scotland, năm 1988.
 
3

Dường như nước cờ của Moscow là khả dĩ nhất giúp Libya có hoà bình sau nhiều năm hỗn loạn

Kết quả là sau các thỏa thuận ấy, những biện pháp trừng phạt về cả chính trị và kinh tế của quốc tế nhằm vào chế độ Gaddafi đã được dỡ bỏ, giúp cho Libya có điều kiện bắt tay vào một kỷ nguyên của sự đổi thay.

Trong tình hình Libya hiện nay, với Mỹ-phương Tây và những thực thể góp công phá nát Libya nhưng thất bại thảm hại trong việc tạo ra một bàn cờ chính trị mới tại quốc gia bắc Phi này, thì Saif al-Islam Gaddafi xuất hiện là "phúc chứ không phải hoạ".

Với thực thế như vậy, nước đi của Nga tưởng mạo hiểm lại trở nên rất chắc chắn và có nhiều công lực. Do vậy, Moscow đã chọn ủng hộ cơ chế mà Mỹ và phương Tây đã tạo ra cho ván cờ Libya, vì điều đó nâng cao xác suất thành công cho Moscow.

Chỉ có điều khi Moscow giúp đưa Saif al-Islam Gaddafi trở lại đời sống chính trị Libya thì cũng đồng nghĩa chính thức xoá ván cờ của Washington và các đồng minh đã tạo ra tại Libya trong hơn 7 năm qua. Một điều quá trớ trêu!

ĐVO

 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem nhiều nhất
Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 25
 
  •   Hôm nay 6 664
  •   Tháng hiện tại 192 454
  •   Tổng lượt truy cập 39 527 417
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru