Thế giới 2018: Năm của đối đầu và bế tắc giữa các cường quốc (1)

Thứ ba - 18/12/2018 20:41

Năm 2018, cả thế giới từng chờ đợi rất nhiều vào những đột phá tích cực trong đối đầu Mỹ - Trung Quốc cũng như Mỹ - Triều Tiên, thế nhưng đến hiện tại, có quá ít để hy vọng.

1

Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un và Tổng thống Mỹ Donald Trump - (Ảnh: GettyImages)

Cuộc chiến thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc và cả nhiều nước đồng minh 

Cuối cùng, vào ngày 1/12/2018, tại cuộc họp bên lề hội nghị thượng đỉnh G-20, Mỹ và Trung Quốc đã tuyên bố tạm “đình chiến” trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc. Cuộc chiến thương mại đã tác động nặng nề làm xói mòn niềm tin của thế giới về tự do thương mại và tự do hàng hải. 

Dù hiện tại hai bên đã tạm làm giảm căng thẳng, nhưng cho đến hiện tại, chưa có dấu hiệu nào từ hai nhà lãnh đạo cho thấy hai bên sẽ thực sự có được những bước tiến trong giải quyết các vấn đề tranh chấp cốt lõi.

Trong bài phát biểu nhân dịp kỷ niệm 40 năm Trung Quốc mở cửa nền kinh tế vào ngày 18/12/2018, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã khiến giới đầu tư và quan sát chính trị thất vọng khi ông không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về việc sẽ làm giảm căng thẳng với phía Mỹ như thế nào.

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc có thể được tổng kết trên 4 cuộc chiến nổi bật sau:

Cuộc chiến 1: Ngày 31/10/2018, Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USTC) tuyên bố rằng hoạt động nhập khẩu tấm pin mặt trời và máy giặt từ Trung Quốc gây thiệt hại đến ngành sản xuất tấm pin mặt trời và máy giặt tại Mỹ. Ủy ban đề nghị Tổng thống Trump hành động. Ngày 22/1/2018, Tổng thống Trump tuyên bố chính thức tăng thuế với 2 sản phẩm trên từ Trung Quốc. 

Đáp trả lại, ngày 5/2/2018, Trung Quốc công bố tăng thuế với sản phẩm cao lương xuất khẩu từ Mỹ. Trung Quốc từng ứng phó kiểu này khi cựu Tổng thống Mỹ Obama tăng thuế với sản phẩm lốp xe Trung Quốc vào tháng 9/2009. 

Cuộc chiến 2: Sản phẩm thép và nhôm xâm phạm an ninh quốc gia Mỹ

Ngày 20/4/2017, Tổng thống Trump yêu cầu Bộ trưởng Thương Mại Wilbur Ross thực hiện 2 cuộc điều tra riêng rẽ về việc liệu sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu có đe dọa đến an ninh quốc gia Mỹ theo điều 232 Luật Thương mại Mỹ năm 1962. 

Kết quả ngày 16/2/2018, Bộ Thương mại Mỹ công bố báo cáo cho thấy sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu xâm phạm đến an ninh quốc gia Mỹ. Dù cuộc điều tra bắt đầu từ tháng 4/2017, nhưng đây là lần đầu tiên công chúng được biết đến việc nhôm và thép có thể chịu mức thuế mới.  
 
2

Tổng thống Mỹ muốn tăng thuế với nhôm, thép nhập khẩu để bảo vệ sản xuất trong nước  

Ngày 1/3/2018, Tổng thống Trump tuyên bố tăng thuế nhập khẩu lên 25% với sản phẩm thép và 10% với sản phẩm nhôm nhập khẩu. Quy định mới này tác động đến 48 tỷ USD hàng nhập khẩu vào Mỹ, trong đó có nhiều nước đồng minh bao gồm Mexico, Canada, nhiều nước thuộc EU, Trung Quốc chỉ chiếm 6%. 

Ngày 7/3/2018, EU tuyên bố tăng thuế lên 25% với khoảng 3,4 tỷ USD hàng Mỹ. 22/6/2018, EU tuyên bố tiếp tục tăng thuế với nhiều hàng hóa biểu tượng của Mỹ. 

Cuộc chiến 3: Các hành vi thương mại thiếu công bằng trong ngành công nghệ và bản quyền sở hữu trí tuệ

18/8/2017: Đại diện thương mại Mỹ Robert E. Lighthizer khởi động cuộc điều tra chống lại Trung Quốc theo Luật Thương mại năm 1974 sau khi Tổng thống Trump lo lắng rằng chính sách, hành vi thương mại hoặc hành động của Trung Quốc có thể gây tổn hại đến quyền sở hữu trí tuệ Mỹ, sự đổi mới hoặc phát triển công nghệ. 

Ngày 3/4/2018, chính quyền Tổng thống Trump công bố tăng thuế với khoảng 50 tỷ USD hàng Trung Quốc, quy định này sẽ áp thuế cao hơn lên đến 25% với khoảng 1.333 mặt hàng Trung Quốc trị giá 46,2 tỷ USD. Nổi bật nhất phải kể đến máy móc, thiết bị và thiết bị điện tử. 

Ngay lập tức, ngày 4/4/2018, Trung Quốc công bố danh sách 106 mặt hàng chịu thuế 25% với khoảng 50 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc nhập từ Mỹ. Nhóm mặt hàng này bao gồm phương tiện đi lại, máy bay, nông sản.

Từ 10/7/2018 đến 20/7/2018, Đại diện Thương mại Mỹ công bố danh sách 200 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc bị tăng thuế lên 10%. 

Cuộc chiến 4: Ô tô tiềm ẩn mối họa với an ninh quốc gia

Ngày 23/5/2018, Bộ Thương mại Mỹ công bố mối họa an ninh quốc gia thứ 3 bao gồm sản phẩm ô tô và phụ tùng ô tô. Quy định thuế mới nếu được áp dụng sẽ tác động đến 208 tỷ USD hàng nhập khẩu từ phần lớn các nước đồng minh của Mỹ. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto thông báo thỏa thuận thương mại ban đầu để thay thế Hiệp định tự do thương mại Bắc Mỹ (NAFTA) với nhiều điều khoản cam kết phía Mexico phải hạn chế bớt xuất khẩu ô tô sang Mỹ. Mỹ cũng đe dọa tăng thuế với ô tô nhập khẩu từ Canada. 

Cuộc khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên: Bế tắc kéo dài vì sao nên nỗi?

Nhiệm kỳ Tổng thống của ông Donald Trump chắc chắn sẽ được người ta vĩnh viễn nhắc đến với một sự kiện bước ngoặt của lịch sử: Sáng 12/6/2018 (theo giờ Singapore), Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã có cái bắt tay lịch sử, khởi động cuộc gặp Thượng đỉnh lịch sử Mỹ - Triều.

Trước đó, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in bắt tay nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trong cuộc gặp thượng đỉnh ngày 27/4/2018 ở làng đình chiến Bàn Môn Điếm. 

Thế nhưng sau tất cả những ồn ào trên truyền thông đó, giới quan sát chính trị thế giới không khỏi đặt câu hỏi: Vậy cho đến hiện tại thế giới đã có được gì mới ngoài những tuyên bố và động thái kinh tế chính trị vô cùng hạn chế?
 
3

 Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In

Vào tháng 6/2018, Tổng thống Trump ghi dòng trạng thái trên Twitter: “Đã không còn hiểm họa hạt nhân từ Triều Tiên” sau khi ông trở về từ cuộc gặp ở Singapore với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. Ông cho biết Triều Tiên đã đồng ý sẽ từ bỏ chương trình hạt nhân để đổi lại sự đảm bảo an ninh từ phía Mỹ và cuối cùng, được gỡ bỏ lệnh trừng phạt. 

5 tháng sau, người ta nhận ra rằng mọi chuyện dường như vẫn không thay đổi gì. Rủi ro hạt nhân từ Triều Tiên thậm chí còn tăng cao hơn. Ngày 16/11/2018, Triều Tiên tuyên bố quân đội đã thử nghiệm thành công một loại vũ khí chiến lược. Đây là lần đầu tiên tính từ tháng 11/2017, Triều Tiên tuyên bố như vậy. Những nguyên nhân nào gây ra thế bế tắc hiện tại?

Thực ra, người ta đã có quá nhiều cách hiểu khác nhau về việc lãnh đạo Kim Jong Un thực sự đã cam kết làm gì. Trong biên bản ký kết vào tháng 6/2018, chính phủ Triều Tiên và Hàn Quốc cam kết thiết lập chương mới trong quan hệ Triều Tiên – Hàn Quốc, xây dựng chế độ vững bền và ổn định. Triều Tiên cam kết hướng đến phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên. 

Phía Mỹ từ đó đến nay đã khăng khăng rằng bất kỳ sự nhượng bộ nào của Mỹ đều cần đến động thái trước đó từ Triều Tiên, trong đó bao gồm việc Triều Tiên thực sự phi hạt nhân hóa, trong đó phải ngừng hoạt động tại hàng loạt cơ sở hạt nhân, cho phép thanh sát viên vào những khu vực đã được giải trừ trước đó. Thế nhưng ngoại trừ việc ngưng thử hạt nhân (thực ra điều này đã diễn ra từ trước cuộc gặp Tổng thống Trump tại Singapore) Triều Tiên chỉ đưa ra toàn hành động mang tính biểu tượng kiểu như phá hủy điểm thử hạt nhân đã không còn dùng đến từ lâu. 

Triều Tiên trong khi đó lại buộc Mỹ phải gỡ bỏ lệnh trừng phạt trước. Các cuộc đối thoại từ đó đến nay không mang lại kết quả. Vào đầu tháng này, Triều Tiên đã hủy phút cuối cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo.

Cuộc biểu tình ở Pháp và dấu hiệu cho thấy phe cực hữu lên ngôi tại châu Âu 

Ngày 7/5/2017, ông Emmanuel Macron đã giành chiến thắng trong vòng bầu cử thứ 2, cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm 2017, trước đối thủ của đảng cực hữu Mặt trận Quốc gia (FN) Marine Le Pen, để trở thành Tổng thống thứ 25 của Cộng hòa Pháp, khi mới 39 tuổi. 

Khi đó, theo nhiều người trong giới quan sát chính trị, cử tri Pháp bầu nên ông không phải vì họ quá yêu thích ông mà họ lo sợ về khả năng tư tưởng cực hữu sẽ lên ngôi nếu mà Marine Le Pen, một nữ chính trị gia mang nặng tư tưởng cực hữu lên nắm quyền. Không thể đủ bằng chứng để khẳng định rằng quan điểm đó đúng hay sai, nhưng với những gì mới nhất diễn ra, người ta có thể thấy nước Pháp đang thay đổi một cách chóng mặt với sự hiện hữu mạnh mẽ hơn của tư tưởng cực hữu, và đáng sợ hơn, nó đang lây lan ra nước khác như Bỉ. 
 
4

Trong năm đầu nhiệm kỳ, Tổng thống Macron đã cố gắng và thực hiện thành công nhiều cam kết trong quá trình tranh của, trong đó ông cải tổ toàn diện nước Pháp trong nhiều lĩnh vực, từ cải cách Hiến pháp, cải cách Luật lao động, cải cách tư pháp, luật tị nạn, nhập cư, cải tổ công ty đường sắt quốc gia (SNCF) hay cải cách giáo dục đại học. 

Nếu như các đời Tổng thống Pháp trước đây ít khi tiến hành cải cách trong thời gian đầu của nhiệm kỳ thì ông Macron không những đã mạnh dạn cải cách mà còn nhằm vào những vấn đề mang tính nền tảng của nước Pháp. Chính vì vậy ông Macron trở nên khác biệt so với những người tiền nhiệm như các ông Francois Hollande, Nicolas Sarkozy hay Jacques Chirac.

Nhưng rồi mọi chuyện không suôn sẻ như vậy. Vào ngày 18/10/2018, một người chơi đàn vùng Brittany đăng tải lên một đoạn video với tựa đề "Monsieur Macron" và hỏi ông Macron đang làm gì với tiền thuế của người dân Pháp. 

Đoạn video ngay lập tức thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Người phụ nữ này nói lên những nỗi thống khổ của những người lái xe tại Pháp. Lập tức trên mạng bùng phát một cuộc kêu gọi Tổng thống Macron giảm giá xăng dầu và nhận được hàng chục nghìn chữ ký. 

Ngày thứ Bảy, ngày 17/11/2018, hàng loạt tuyến đường trên khắp nước Pháp bị phong tỏa, gần 290 nghìn người đổ ra đường mặc những chiếc áo vét vàng. Hoạt động biểu tình được kêu gọi trên mạng xã hội, nó thiếu đi những nhà lãnh đạo và từ chối mọi liên quan đến các đảng phái, tổ chức. 

Ngày sau đó, Thủ tướng Pháp Edouard Philippe tuyên bố chính phủ sẽ vẫn tiếp tục tăng thuế nhiên liệu từ tháng 1/2019 để lấy tiền trang trải cho các sáng kiến năng lượng sạch ở Pháp. 

Ngày 24/11/2018, biểu tình tiếp tục nổ ra với 106 nghìn người tham gia. Ngày 27/11/2018, Tổng thống Pháp tuyên bố nhượng bộ phần nào bằng tuyên bố sẽ chỉ tăng giá năng lượng nếu cần thiết. Ngày 1/12/2018, biểu tình tiếp tục với 136 nghìn người tham gia. Ngày 3/12/2018, Tổng thống Pháp Macron trở về từ hội nghị thượng đỉnh G-20 và gặp gỡ với các thành viên chính phủ.

Ngày 4/12/2018, chính phủ Pháp nhượng bộ thêm, khẳng định sẽ hoãn tăng thuế nhiên liệu trong 6 tháng. Ngày 5/12/2018, chính phủ Pháp tuyên bố sẽ loại bỏ hoàn toàn chương trình tăng thuế nhiên liệu.
 
5

Tổng thống Pháp tuyên bố ông chia sẻ trách nhiệm về những gì đã xảy ra và hứa tăng lương tối thiểu cho người dân - (Ảnh: BBC)

Ngày 10/12/2018, 21 triệu người Pháp theo dõi một vị Tổng thống mệt mỏi trên truyền hình tuyên bố rằng ông chia sẻ trách nhiệm về những gì đã xảy ra.

Đối với phe cánh hữu tại Pháp, không ngạc nhiên, họ muốn người biểu tình nhanh chóng trở thành cùng phe cánh với họ. Trong số các chính trị gia sớm có mặt tại trung tâm các cuộc biểu tình, người ta nhìn thấy bà Marine Le Pen, ứng viên tổng thống của Mặt trận Quốc gia từng thất bại thảm hại dưới tay Emmanuel Macron trong cuộc tổng tuyển cử năm ngoái. 

Bà Pen được báo chí đưa tin rằng tham gia trực tiếp vào lãnh đạo nhiều nhóm không nhỏ những người biểu tình nhằm kêu gọi họ tham gia vào cuộc biểu tình mà theo bà là chống lại chính sách vì người giàu của Tổng thống Macron.

BizLive

 
 Từ khóa: Thế giới, đối đầu
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  Ẩn/Hiện ý kiến

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Xem dự báo thời tiết tại
Thống kê truy cập
  •   Đang truy cập 30
  •   Máy chủ tìm kiếm 2
  •   Khách viếng thăm 28
 
  •   Hôm nay 8 138
  •   Tháng hiện tại 293 880
  •   Tổng lượt truy cập 36 426 899
Thăm dò ý kiến

Bạn có nhận xét gì về lượng thông tin hàng ngày trên nguoivietinfo.ru